Morfologia może wskazać raka. Zwróć uwagę na te parametry

Jedno z najczęściej zlecanych badań, jakim jest morfologia krwi, często traktujemy jako rutynowe, nie zdając sobie sprawy z jego kluczowej roli w diagnostyce. Chociaż nie jest to test skierowany wyłącznie na wykrywanie nowotworów, niektóre nieprawidłowości w liczbie krwinek mogą stanowić pierwszy sygnał alarmowy, świadczący o obecności nowotworów układu krwiotwórczego.

Morfologia krwi – badanie o ogromnym potencjale diagnostycznym

• Na niepokojące zmiany w morfologii najczęściej wskazują anomalie w trzech liniach komórkowych: białych krwinek, czerwonych krwinek oraz płytek krwi.
• Poważne odchylenia, takie jak nagła anemia czy znaczna leukocytoza, wymagają pilnej diagnostyki pod kątem białaczek oraz chłoniaków.
• Wyniki morfologii powinny być interpretowane całościowo przez lekarza, ponieważ pojedyncze odchylenia mogą mieć różne przyczyny.

Morfologia krwi obwodowej obejmuje ilościową i jakościową ocenę elementów morfotycznych krwi. Szczególnie ważne jest to badanie, ponieważ szpik kostny – czyli „fabryka” krwi – reaguje na większość procesów chorobowych w organizmie. W nowotworach układu krwiotwórczego, takich jak białaczka (pochodząca ze szpiku) czy chłoniak (dotyczący układu chłonnego), pierwsze zmiany najczęściej widoczne są właśnie w wynikach morfologii.

Morfologia jako zwierciadło stanu zdrowia

Dotyczy to osób w różnym wieku, a wczesne wykrycie takich nieprawidłowości umożliwia szybsze i precyzyjniejsze wdrożenie leczenia. Dane z Krajowego Rejestru Nowotworów wskazują, że nowotwory hematologiczne stanowią istotną grupę zachorowań onkologicznych w Polsce. Dlatego nie należy lekceważyć rutynowych badań krwi, nawet jeśli czujemy się dobrze.

Parametry w morfologii krwi mogące wskazywać na nowotwór

W onkologicznej diagnostyce szczególną uwagę przywiązuje się do trzech kluczowych wskaźników morfologii. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów, ważna jest zarówno wartość parametrów, jak i tempo ich zmian.

Wśród najważniejszych parametrów świadczących o procesach nowotworowych wyróżniamy:

• Leukocyty (WBC): Znaczne podwyższenie liczby białych krwinek, określane jako leukocytoza – sięgająca nawet kilkudziesięciu lub kilkuset tysięcy – może wskazywać na białaczkę. Bardzo niski poziom (leukopenia) również świadczy o problemach ze szpikiem kostnym.
• Hemoglobina (HGB) i erytrocyty (RBC): Nagły spadek tych wartości oznacza anemię. Jeśli niedokrwistość nie wynika z niedoborów pokarmowych lub krwawienia, może sygnalizować zastępowanie zdrowych komórek przez nowotworowe w szpiku.
• Płytki krwi (PLT): Obniżony poziom płytek krwi, czyli trombocytopenia, utrudnia krzepnięcie i często towarzyszy nowotworom krwi, objawiając się np. wybroczynami.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na rozmaz krwi – szczegółową analizę białych krwinek. Obecność blastów, czyli niedojrzałych i nieprawidłowych komórek, niemal zawsze wymaga natychmiastowej hospitalizacji na oddziale hematologii.

Kiedy udać się do lekarza po wynikach morfologii?

W przypadku odchyleń od norm podanych przez laboratorium nie ma powodu do natychmiastowej paniki, ale nie należy zwlekać z konsultacją u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Podwyższone leukocyty mogą wynikać z niedawno przebytej infekcji czy stanu zapalnego. Niemniej jednak istnieją sytuacje wymagające szybkiej i pilnej wizyty lekarskiej.

Objawy alarmowe, które w połączeniu ze złymi wynikami krwi wymagają natychmiastowej reakcji, to m.in.:

• nieuzasadnione nocne poty oraz długotrwała gorączka bez widocznej przyczyny,
• nagła utrata masy ciała i narastające osłabienie,
• powiększone, niebolesne węzły chłonne, np. na szyi lub pod pachami,
• częste siniaki oraz krwawienia z dziąseł lub nosa bez urazu.

Warto podkreślić, że morfologia jest badaniem przesiewowym. W razie podejrzenia choroby nowotworowej lekarz zleci dodatkowe testy, takie jak biopsja szpiku kostnego czy badania obrazowe, np. USG jamy brzusznej do oceny śledziony. Regularne wykonywanie morfologii, choćby raz w roku, pomaga monitorować stan zdrowia i reagować na niepokojące sygnały w odpowiednim czasie.

Źródło: Pacjenci.pl