Rak trzustki — chirurg onkologiczny tłumaczy, co podnosi ryzyko zachorowania

Rak trzustki ma najgorszy wskaźnik przeżywalności wśród wszystkich nowotworów, a jego przyczyny wciąż nie są w pełni poznane. O tym, co realnie zwiększa ryzyko zachorowania, w rozmowie z Medonetem opowiedział dr hab. n. med. Stanisław Hać, specjalista chirurgii onkologicznej.

Lekarz zaznacza, że niewiedza nie dotyczy wyłącznie trzustki.

— Istnieje wiele nowotworów, których przyczyny dobrze nie rozumiemy. Nielicznym wyjątkiem jest rak szyjki macicy, który ma bardzo silny związek z wirusem HPV. Większość pozostaje dla nas większą lub mniejszą tajemnicą — mówi dr hab. Stanisław Hać.

Statystyki pokazują powiązania nowotworów z papierosami, smogiem, brakiem ruchu czy genami, ale nie odpowiadają na pytanie, dlaczego choroba pojawia się akurat u konkretnej osoby. Dla porównania chirurg przywołuje raka płuca: u palacza prawdopodobieństwo zachorowania jest 15 razy większe niż u osoby niepalącej.

Dieta i otyłość na liście czynników ryzyka

— To, co kładziemy na talerzu, może sprzyjać rakowi trzustki. Przykładem jest upodobanie do czerwonego mięsa, m.in. wieprzowiny, wołowiny, szczególnie jeśli jadamy je często, pikantnie przyprawione — mówi specjalista.

Do tego dochodzą produkty wysokoprzetworzone — masowo produkowane wędliny, słodkie napoje gazowane, mrożone fast foody. Tam, gdzie poziom uprzemysłowienia jest wyższy, rak trzustki pojawia się częściej.

— Można powiedzieć, że ten nowotwór związany jest z wyższą stopą życiową, w pewnym sensie nawet, że jest chorobą z dobrobytu — zaznacza lekarz.

Duże ilości węglowodanów prowadzą do zmian w układzie hormonalnym, które również sprzyjają chorobie. Tkanka tłuszczowa traktowana jest dziś jak osobny narząd, wywołujący poważne zaburzenia hormonalne i metaboliczne — u otyłych kobiet prowadzą one do niepłodności, u mężczyzn do niedoczynności testosteronu, a w dalszej kolejności do cukrzycy typu 2. Cukrzyca bywa jednocześnie jednym z pierwszych objawów raka trzustki i jego czynnikiem ryzyka, choć mechanizmu tego lekarze wciąż nie rozumieją w pełni.

Alkohol i przewlekłe zapalenie trzustki

Ryzyko podnosi przewlekłe zapalenie trzustki, które może mieć podłoże genetyczne albo wynikać z picia alkoholu. Długotrwały stan zapalny uszkadza komórki narządu i może uruchomić proces rakotwórczy.

— Każdy alkohol może doprowadzić do stanu zapalnego w trzustce, również piwo. Nie ma tutaj wyjątków. Dawka też nie ma znaczenia, właściwie każda jest ryzykowna — mówi dr hab. Hać.

Do czynników sprzyjających rakowi trzustki specjalista zalicza także palenie papierosów.