Ryzyko odwodnienia u pacjentów z nadciśnieniem podczas upałów – jakie leki wymagają ostrożności?

Wpływ wysokich temperatur na leczenie nadciśnienia

Pacjenci stosujący leki na nadciśnienie tętnicze powinni zwracać uwagę na intensywne upały, gdyż wysoka temperatura zwiększa ryzyko powikłań. Szczególnie narażone są osoby przyjmujące diuretyki, takie jak hydrochlorotiazyd czy indapamid, które są standardowymi lekami obniżającymi ciśnienie krwi.

Podczas upałów ciało chroni się przed przegrzaniem poprzez potliwość, co w połączeniu z działaniem leków moczopędnych prowadzi do szybkiej utraty wody. W efekcie może dojść do zagęszczenia krwi i wzrostu hematokrytu, co utrudnia jej krążenie w naczyniach z blaszkami miażdżycowymi. To sprzyja tworzeniu się skrzeplin, które mogą wywołać zator tętnicy wieńcowej, ostry zespół wieńcowy lub udar.

Objawy odwodnienia u osób z nadciśnieniem

Przed wystąpieniem poważnych powikłań organizm sygnalizuje odwodnienie, jednak objawy często bywają mylone z typowym zmęczeniem związanym z wysoką temperaturą. Symptomy, na które należy zwrócić uwagę, to m.in.:

• mroczki przed oczami i nagłe zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu (potencjalna hipotensja ortostatyczna),
• przyspieszone bicie serca (tachykardia wyrównawcza),
• bolesne skurcze łydek wynikające z utraty potasu, sodu i magnezu,
• skąpomocz i ciemnożółty kolor moczu.

Testem pomocnym w wykryciu odwodnienia jest fałd skórny: uszczypnięcie skóry na grzbiecie dłoni i obserwacja, czy fałd natychmiast wraca na miejsce. Jeśli skóra powoli się wygładza, świadczy to o znacznym odwodnieniu, co wymaga przeniesienia do chłodniejszego miejsca i uzupełnienia płynów.

Zalecenia dotyczące stosowania leków i profilaktyki w czasie upałów

Pacjenci często odstawiają leki z obawy przed odwodnieniem, co grozi niekontrolowanym wzrostem ciśnienia i poważnymi konsekwencjami. Lekarze zalecają zamiast tego:

• picie od 2,5 do 3 litrów płynów dziennie w małych porcjach, w tym elektrolitów bez cukru,
• skonsultowanie z kardiologiem lub lekarzem rodzinnym ewentualnej modyfikacji dawki diuretyków podczas upałów,
• unikanie ekspozycji na słońce w godzinach 11:00–15:00, gdy ryzyko obciążenia układu sercowo-naczyniowego jest najwyższe.

— Picie odpowiedniej ilości płynów przed odczuciem pragnienia oraz konsultacja dawkowania leków z lekarzem to kluczowe działania podczas fali upałów — mówi Anna Badurska, specjalistka ds. nadciśnienia.

Źródła badań medycznych

Informacje o wpływie upałów na układ sercowo-naczyniowy oraz stosowanie leków potwierdzają liczne publikacje naukowe, m.in.:

• Bathini T., Thongprayoon C. (2020), „Acute Myocardial Infarction among Hospitalizations for Heat Stroke in the United States”, Journal of Clinical Medicine, 9(5), 1357.
• Marchand M., Gin K. (2022), „The cardiovascular system in heat stroke”, CJC Open, 4(2), 158-163.
• Epstein Y., Yanovich R. (2019), „Heatstroke”, New England Journal of Medicine, 380(25), 2449-2459.