Jak wspierać wzrok dziecka przy krótkowzroczności?

Krótkowzroczność u dziecka nie oznacza wyłącznie gorszego widzenia z daleka. W okresie wzrostu wada może postępować, dlatego po jej rozpoznaniu znaczenie mają regularne badania, prawidłowa korekcja oraz ocena tempa zmian. W zależności od potrzeb dziecka specjalista może również zaproponować rozwiązania przeznaczone do spowalniania progresji krótkowzroczności. Sprawdź, co rodzic może zrobić na co dzień i dlaczego samo „ćwiczenie oczu” nie jest metodą spowalniania progresji krótkowzroczności.

Dlaczego krótkowzroczność u dzieci wymaga regularnej kontroli?

W krótkowzroczności promienie światła skupiają się przed siatkówką zamiast dokładnie na niej. W efekcie dziecko dobrze widzi przedmioty znajdujące się blisko, ale obraz w oddali staje się niewyraźny.

U dzieci krótkowzroczność najczęściej wiąże się z nadmiernym wydłużaniem gałki ocznej. Ponieważ w okresie szkolnym oko nadal rośnie, krótkowzroczność może postępować wraz z wiekiem.  Szczególne znaczenie ma moment jej pojawienia się – im wcześniej rozwija się krótkowzroczność, tym dłuższy jest czas, w którym może postępować.

Dlatego podczas kontroli ocenia się nie tylko aktualną wartość wady w dioptriach, ale również tempo jej progresji. Ważnym elementem tej oceny jest pomiar długości osiowej oka i monitorowanie jej zmian. Regularne badania pozwalają sprawdzić, czy dotychczasowe postępowanie jest odpowiednie i, w razie potrzeby, odpowiednio wcześnie je zmodyfikować.

Prawidłowa korekcja krótkowzroczności to podstawa

Dziecko powinno korzystać z korekcji dobranej na podstawie pełnego badania wzroku. Celowe wybieranie słabszych okularów nie „ćwiczy” oczu i nie jest uznaną metodą spowalniania progresji krótkowzroczności.

Standardowe soczewki jednoogniskowe korygują wadę i pozwalają dziecku wyraźnie widzieć w dal. Ich podstawowym zadaniem jest poprawa ostrości widzenia – nie są projektowane z myślą o spowalnianiu progresji krótkowzroczności.

Po rozpoznaniu krótkowzroczności u dziecka warto zapytać specjalistę o rozwiązania przeznaczone do spowalniania jej progresji. Do dostępnych metod należą m.in. okulary ze specjalistycznymi soczewkami oraz wybrane rodzaje soczewek kontaktowych. Dobór konkretnego rozwiązania zależy m.in. od wieku dziecka, wielkości wady, tempa progresji krótkowzroczności i wyników badania.

Jak działają soczewki okularowe MiYOSMART?

Jednym z rozwiązań przeznaczonych do korekcji i spowalniania progresji krótkowzroczności u dzieci są soczewki okularowe MiYOSMART i MiYOSMART iQ Oba rozwiązania wykorzystują technologię D.I.M.S. (Defocus Incorporated Multiple Segments), która łączy korekcję wady wzroku z kontrolą jej postępu.

Soczewki MiYOSMART mają centralną strefę zapewniającą wyraźne widzenie oraz rozmieszczone wokół niej segmenty o dodatkowej mocy optycznej, które wytwarzają rozogniskowanie krótkowzroczne. Z kolei MiYOSMART iQ wykorzystują udoskonaloną konstrukcję DIMS TED (Triple Enhanced Design), w której strefa odpowiedzialna za rozogniskowanie znajduje się bliżej centrum soczewki i obejmuje większy jej obszar. ⁶ ⁷

Skuteczność obu rozwiązań oceniano w badaniach klinicznych. W dwuletnim randomizowanym badaniu u dzieci korzystających z soczewek MiYOSMART z technologią D.I.M.S. progresja krótkowzroczności była o 52% mniejsza, a wydłużenie osiowe oka o 62% mniejsze niż w grupie noszącej standardowe soczewki jednoogniskowe.⁴

Obiecujące wyniki uzyskano również dla soczewek MiYOSMART iQ. W randomizowanym, kontrolowanym badaniu klinicznym obejmującym dzieci w wieku od 4 do 12 lat u 9 na 10 uczestników w ciągu pierwszych 12 miesięcy stosowania soczewek nie zaobserwowano klinicznie istotnej progresji krótkowzroczności. Wyniki te przedstawiono podczas konferencji ARVO 2026. ⁶ ⁷ ⁸

W tym badaniu za klinicznie istotną progresję uznawano pogłębienie krótkowzroczności o ponad 0,50 dioptrii (D) w ciągu 12 miesięcy, oceniane na podstawie zmiany ekwiwalentu sferycznego refrakcji. Oznacza to, że u 9 na 10 dzieci zmiana wady nie przekroczyła tego progu. ⁸

Trzeba jednak pamiętać, że soczewki przeznaczone do kontroli krótkowzroczności nie cofają już istniejącej wady, a efekty spowalniania progresji krótkowzroczności mogą różnić się u poszczególnych dzieci, dlatego konieczne są regularne kontrole.

Jak wspierać wzrok dziecka poza stosowaniem soczewek do kontroli krótkowzroczności?

Soczewki przeznaczone do kontroli krótkowzroczności są jedną z metod spowalniania progresji wady. Nie należy utożsamiać ich z terapią widzenia w krótkowzroczności, której celem jest poprawa określonych funkcji wzrokowych. Znaczenie mają również codzienne nawyki, szczególnie regularne spędzanie czasu na zewnątrz oraz sposób wykonywania czynności z bliska.

Dziecko warto zachęcać do codziennego spędzania czasu na świeżym powietrzu – najlepiej około 2 godzin dziennie. Dłuższy czas przebywania na zewnątrz jest jednym z najlepiej udokumentowanych czynników środowiskowych związanych z mniejszym ryzykiem pojawienia się krótkowzroczności. Najsilniejsze dowody dotyczą właśnie zapobiegania jej rozwojowi, dlatego u dziecka z już rozpoznaną wadą aktywność na zewnątrz należy traktować jako uzupełnienie właściwej korekcji i metod kontroli progresji

Znaczenie ma także sposób wykonywania pracy z bliska. Warto ograniczać bardzo długie okresy nieprzerwanego czytania lub korzystania z urządzeń cyfrowych, zachowywać odpowiednią odległość od książki i ekranu oraz regularnie robić przerwy od patrzenia z bliska. Zasada 20-20-20 może być pomocnym sposobem na przypominanie o takich przerwach. Mówi ona, aby co 20 minut pracy z bliska przez co najmniej 20 sekund spojrzeć na obiekt oddalony o około 6 metrów.

Takie działania nie zastępują prawidłowej korekcji ani metod kontroli progresji krótkowzroczności, ale mogą pomagać ograniczać długie okresy nieprzerwanej pracy z bliska i kształtować prawidłowe nawyki wzrokowe.

Jak często kontrolować krótkowzroczność u dziecka?

Kontrola krótkowzroczności zaczyna się od badania wzroku, ale nie kończy się na jednej wizycie. Z kolejną kontrolą u okulisty nie warto czekać do momentu, kiedy dziecko zacznie gorzej widzieć w swoich okularach. Regularne badania są potrzebne także wtedy, gdy nie zgłasza żadnych nowych trudności.

Podczas kontroli specjalista może ocenić m.in. aktualną wadę, ostrość widzenia i tempo dotychczasowych zmian. W zależności od stosowanej metody spowalniania progresji krótkowzroczności oraz indywidualnego przebiegu wady może również zalecić dodatkowe pomiary lub modyfikację postępowania.

Szybszej konsultacji wymagają m.in. sytuacje, w których dziecko zaczyna częściej mrużyć oczy, gorzej rozpoznaje napisy z daleka, przysuwa się do telewizora lub tablicy albo sygnalizuje, że dotychczasowe okulary nie zapewniają już wyraźnego widzenia.

Soczewki okularowe MiYOSMART i MiYOSMART iQ służą do korekcji i spowalniania progresji krótkowzroczności u dzieci.

Producent: Hoya Holdings B.V. Podmiot prowadzący reklamę: Hoya Lens Poland sp. z o.o.

To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.

Bibliografia

1. Bakunowicz-Łazarczyk A., Modrzejewska M., Szaflik J. i in., Postępowanie w krótkowzroczności u dzieci i młodzieży – wytyczne Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, „Klinika Oczna / Acta Ophthalmologica Polonica” 2024; 126:51–58. DOI: 10.5114/ko.2024.140891. https://ppm.sum.edu.pl/info/article/SUM8480b07bbc554905b354c5cc77c43975/?.
2. Gifford K.L., Richdale K., Kang P. i in., IMI – Clinical Management Guidelines Report, „Investigative Ophthalmology & Visual Science” 2019; 60(3):M184–M203. DOI: 10.1167/iovs.18-25977. https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2727318.
3. Wildsoet C.F., Chia A., Cho P. i in., IMI – Interventions Myopia Institute: Interventions for Controlling Myopia Onset and Progression Report, „Investigative Ophthalmology & Visual Science” 2019; 60(3):M106–M131. DOI: 10.1167/iovs.18-25958. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30817829/
4. Lam C.S.Y., Tang W.C., Tse D.Y.Y. i in., Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) spectacle lenses slow myopia progression: a 2-year randomised clinical trial, „British Journal of Ophthalmology” 2020; 104(3):363–368. DOI: 10.1136/bjophthalmol-2018-313739. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31142465/
5. Wolffsohn J.S., Kollbaum P.S., Berntsen D.A. i in., IMI – Clinical Myopia Control Trials and Instrumentation Report, „Investigative Ophthalmology & Visual Science” 2019; 60(3):M132–M160. DOI: 10.1167/iovs.18-25955. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30817830/
6. Tse D.Y. i in., Myopia Control Efficacy of Defocus Incorporated Multiple Segments Spectacle Lens with Triple Enhanced Design: 12-month randomized controlled trial, Abstract 2523, ARVO 2026 Annual Meeting, Denver, USA, https://eppro02.ativ.me/web/index.php?page=IntHtml&project=ARVO26&id=4486941
7. Kaymak H. i in., Defocus Incorporated Multiple Segments Spectacle Lenses with Triple Enhanced Design Normalize and Neutralize Axial Elongation in Myopic Children: A Randomized Three-Arm Trial Using AMMC Physiological Growth Criteria, Abstract OD72, ARVO Annual Meeting 2026, Denver, USA, https://eppro02.ativ.me/web/index.php?page=IntHtml&project=ARVO26&id=4490935.
8. HOYA Vision Care, An end to myopia progression? In global first, new spectacle lens technology halts myopia progression in children, komunikat z 5 maja 2026 r., https://www.hoyavision.com/about-hoya/hoya-vision-care-news/news/arvo-miyosmart-iq-12-month-clinical-evidence-hoya-vision-care-press-release/.
9. Leung et al. Comparison of Myopia Progression in Individuals Wearing DIMS Spectacle Lenses for Eight Years versus Shorter Durations. Abstract presented at ARVO 2025. Available at: https://www.hoyavision.com/globalassets/__regional-assets/global/arvo-2025/leunget-al.-dims-8y-study-arvo-2025-abstract.pdf
10. Dane własne HOYA. Wyniki kliniczne soczewek okularowych MiYOSMART iQ. 04/2026.