Kawa przez lata miała złą opinię, a dziś coraz częściej pojawia się w badaniach jako napój, który może sprzyjać wątrobie. Najnowsze dane pochodzą z obserwacji ponad 355 tysięcy dorosłych z Wielkiej Brytanii. Opisujemy, co wyszło w tym badaniu, czego ono nie mówi i co naukowcy sprawdzili w sprawie pomidorów przy stłuszczonej wątrobie.
Ponad 355 tysięcy osób i 13 lat obserwacji
Badanie opublikowano w czasopiśmie Clinical Gastroenterology and Hepatology. Wykorzystano w nim dane ponad 355 tys. dorosłych z brytyjskiego projektu UK Biobank. Uczestników obserwowano przez medianę 13 lat. Na początku nikt z nich nie miał marskości ani raka wątroby.
Porównano osoby, które kawy w ogóle nie piją, z tymi, które piją jej dużo. Przy pięciu lub więcej filiżankach dziennie ryzyko marskości było o 32 proc. niższe, a ryzyko raka wątroby niższe prawie o połowę. Autor badania wskazał też na zależność dawka-efekt. Im więcej kawy, tym niższe ryzyko marskości, raka wątroby i zgonu z powodu chorób wątroby.
Hepatolog dr Hyunseok Kim z Cedars-Sinai Medical Center ocenił, że wyniki wzmacniają rosnącą liczbę dowodów łączących kawę z lepszym zdrowiem wątroby w długim okresie.
Ważne: to związek, a nie dowód
To badanie obserwacyjne. Pokazuje, że picie kawy wiąże się z mniejszym ryzykiem, ale nie dowodzi, że to kawa chroni wątrobę. Na choroby wątroby wpływają też alkohol, otyłość i wysoki cholesterol. W opisie badania nie podano, jaką kawę pili uczestnicy ani jak była parzona, więc nie wiadomo, czy wynik dotyczy tak samo kawy rozpuszczalnej, parzonej czy bezkofeinowej.
Pięć filiżanek dziennie to dużo, zwłaszcza dla osób z nadciśnieniem, kołataniem serca czy kłopotami ze snem. Jeśli chorujesz przewlekle albo przyjmujesz leki, o ilości kawy porozmawiaj z lekarzem, zanim zwiększysz porcję.
Pomidory przy stłuszczonej wątrobie
Drugie badanie, opublikowane w czasopiśmie Nutrients, było znacznie mniejsze. Wzięło w nim udział 79 dorosłych ze stłuszczeniową chorobą wątroby związaną z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD). Jedna grupa przez sześć tygodni nie jadła pomidorów. Druga codziennie zjadała 200 g surowych pomidorów i 50 g sosu pomidorowego.
Stłuszczenie wątroby zmniejszyło się w obu grupach, ale największy spadek odnotowano u osób jedzących pomidory. Na tym dobre wiadomości się kończą. Nie poprawiła się sztywność wątroby, wskaźniki włóknienia, enzymy wątrobowe, insulinooporność, markery zapalne, lipidogram ani skład ciała. Endokrynolożka dr Randa Abdelmasih z University of Texas Medical Branch, która nie brała udziału w badaniu, zauważyła, że na tej podstawie nie można stwierdzić, że pomidory istotnie zmieniają przebieg choroby.
Wątroba choruje po cichu
Według amerykańskiego CDC, na które powołuje się Medical News Today, chorobę wątroby ma w USA około 4,5 mln dorosłych. Rodzajów tych chorób jest ponad sto. Do najczęstszych należą stłuszczeniowa choroba wątroby związana z zaburzeniami metabolicznymi, alkoholowa choroba wątroby i wirusowe zapalenia wątroby. Wśród czynników ryzyka wymienia się umiarkowane i duże picie alkoholu, otyłość i wysoki cholesterol.
Co z tego wynika na co dzień
- Jeśli lubisz kawę i dobrze ją tolerujesz, nie musisz mieć wyrzutów sumienia z powodu porannej filiżanki.
- Pomidory to dobry dodatek do obiadu i kolacji, ale nie zastąpią leczenia stłuszczenia wątroby.
- Największy wpływ na wątrobę mają nadal alkohol, masa ciała i cholesterol.
Choroby wątroby długo nie bolą, dlatego warto co jakiś czas zrobić próby wątrobowe. Jeśli masz niepokojące wyniki lub objawy, skonsultuj się z lekarzem.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments