Aspiryna to lek, który od pokoleń leży w domowych apteczkach. Bierzemy ją na ból głowy, przeziębienie i bóle miesiączkowe, a wiele osób w małej dawce „na serce”. Właśnie dlatego, że wydaje się tak zwyczajna, łatwo zapomnieć, że to pełnoprawny lek z przeciwwskazaniami i skutkami ubocznymi. Zebraliśmy najważniejsze informacje opisane przez Interię.
Kto nie powinien brać aspiryny
Według artykułu kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany u osób, które mają:
- uczulenie na salicylany,
- skazę krwotoczną, czyli skłonność do krwawień,
- czynną chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy,
- astmę, która wystąpiła po salicylanach lub innych niesteroidowych lekach przeciwzapalnych,
- ciężką niewydolność serca, wątroby lub nerek.
Aspiryny nie stosuje się też w III trymestrze ciąży i u dzieci poniżej 12 lat. U dzieci i młodzieży z infekcjami wirusowymi, zwłaszcza grypą i ospą wietrzną, wiąże się z ryzykiem groźnego zespołu Reye’a. To ważne dla babć: wnukom z gorączką nie podajemy aspiryny z własnej apteczki.
Kiedy zachować szczególną ostrożność
Ostrożność jest potrzebna u osób, które przeszły chorobę wrzodową albo krwawienie z przewodu pokarmowego, mają zaburzenia pracy nerek lub wątroby, a także przyjmują leki zwiększające ryzyko krwawienia. Aspiryna hamuje działanie płytek krwi, więc może wydłużać krwawienie podczas zabiegów chirurgicznych i stomatologicznych. Przed operacją, ekstrakcją zęba czy innym zabiegiem trzeba powiedzieć lekarzowi lub dentyście, że się ją przyjmuje. O tym, czy i kiedy ją odstawić, decyduje lekarz.
Skutki uboczne, na które warto uważać
Do częstych należą bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty i niestrawność. Przy większych dawkach i długim stosowaniu rośnie ryzyko choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego, które w ciężkich przypadkach mogą zagrażać życiu. Aspiryna sprzyja też łatwiejszemu powstawaniu siniaków, krwawieniom z nosa i dziąseł.
Rzadziej pojawiają się zaburzenia pracy nerek lub wątroby i reakcje alergiczne: wysypka, obrzęk, skurcz oskrzeli, bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny. Zawroty głowy i szumy uszne mogą być sygnałem, że dawka była za duża. Przedawkowanie wymaga pilnej pomocy medycznej.
Aspiryna „na serce”, ale nie dla każdego
Małe dawki aspiryny stosuje się w profilaktyce wtórnej, czyli u osób po zawale serca, udarze niedokrwiennym, wszczepieniu stentu lub pomostowaniu aortalno-wieńcowym. Jak czytamy w Interii, nie zaleca się jej rutynowego profilaktycznego stosowania u osób, które mają tylko nadciśnienie albo podwyższony cholesterol. Decyzję o długotrwałym przyjmowaniu powinna poprzedzić ocena korzyści i zagrożeń.
Pięć pytań, zanim sięgniesz po aspirynę
Na podstawie przeciwwskazań opisanych przez Interię łatwo zrobić sobie krótką listę kontrolną. Zanim weźmiesz tabletkę albo podasz ją mężowi czy rodzicom, zastanów się:
- Czy ktoś miał kiedyś wrzody żołądka albo krwawienie z przewodu pokarmowego?
- Czy bierze leki, które zwiększają ryzyko krwawienia?
- Czy po aspirynie lub innych lekach przeciwbólowych pojawiła się kiedyś duszność?
- Czy w najbliższych dniach czeka go zabieg, operacja albo wyrwanie zęba?
- Czy choruje na nerki, wątrobę albo ma ciężką niewydolność serca?
Jeśli na któreś z tych pytań odpowiedź brzmi „tak” albo „nie wiem”, lepiej najpierw zapytać farmaceutę lub lekarza. Warto też pamiętać, że aspiryna łagodzi ból i gorączkę doraźnie, ale nie powinna być lekiem branym długo na własną rękę. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza w większych dawkach, zwiększa ryzyko poważnych skutków ubocznych.
Jeśli Ty, mąż albo rodzice bierzecie aspirynę codziennie „na wszelki wypadek”, bez zalecenia lekarza, warto o tym porozmawiać przy najbliższej wizycie. Ten tekst nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. W razie wątpliwości i niepokojących objawów skonsultuj się z lekarzem.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments