Zima dopiero przed nami, a policyjne dane przypominają, jak groźne mogą być mrozy. W zeszłym sezonie z powodu wychłodzenia organizmu zmarło w Polsce prawie trzy razy więcej osób niż rok wcześniej. Część z nich nie zmarła na ulicy, tylko w domu lub mieszkaniu. To dobry moment, by pomyśleć o samotnych starszych sąsiadach.
55 zgonów zamiast 19
Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji podsumowało okres od 1 listopada 2025 r. do 31 marca 2026 r. W tym czasie zarejestrowano 55 zgonów z powodu wychłodzenia organizmu. W analogicznym okresie 2024/2025 było ich 19, czyli o 36 mniej.
Najtragiczniejszy był styczeń, z 32 zgonami. W lutym zmarło 14 osób, w grudniu 5, w listopadzie 4, a w marcu nie było takich przypadków. Najwięcej zgonów, 12, odnotowano w jednym tygodniu, od 12 do 18 stycznia 2026 r. Według danych IMGW przytoczonych przez policję średnia temperatura w styczniu wyniosła około minus 4,1 stopnia.
Najwięcej przypadków, po sześć, odnotowano na terenie garnizonów policji podkarpackiego, warmińsko-mazurskiego, lubelskiego i pomorskiego. W dolnośląskim i zachodniopomorskim nie było żadnego. Wzrost w porównaniu z poprzednią zimą zarejestrowano na terenie trzynastu garnizonów.
Nie tylko na ulicy
Wiele osób kojarzy śmierć z wychłodzenia z osobami w kryzysie bezdomności śpiącymi na dworze. Dane policji pokazują szerszy obraz. Najwięcej zgonów, 14, odnotowano w pustostanach i garażach. Po 9 przypadków było w domach lub mieszkaniach oraz na posesjach lub w pomieszczeniach gospodarczych. Na ulicy lub drodze zmarło 7 osób, a na łące, polu, w lesie, nad rzeką lub w sadzie 6.
Osób w kryzysie bezdomności było wśród zmarłych 19, czyli około 34,5 proc. Zmarło 48 mężczyzn i 7 kobiet. Według wstępnej analizy w 7 przypadkach zmarli pili alkohol tuż przed wychłodzeniem.
Policja zaznacza, że część zgonów miała miejsce tam, gdzie służby mają ograniczone możliwości działania. Dlatego tak ważna jest czujność ludzi z najbliższego otoczenia.
Kogo szczególnie chronić
Komendanci policji dostali polecenie, by szukać starszych i niedołężnych osób mieszkających samotnie oraz przekazywać informacje o osobach szczególnie narażonych do ośrodków pomocy społecznej. Chodzi o ludzi, którzy ze względu na podeszły wiek lub niepełnosprawność gorzej znoszą niskie temperatury.
Policja nie zobaczy jednak wszystkiego. Sąsiadka zza ściany szybciej zauważy, że ktoś od kilku dni nie wychodzi z domu albo że w mieszkaniu jest zimno, bo zabrakło opału.
Jak możesz pomóc
- Zajrzyj do samotnej starszej sąsiadki lub sąsiada, szczególnie w czasie mrozów.
- Zapytaj, czy ma czym ogrzać mieszkanie i czy działa ogrzewanie.
- Jeśli ktoś potrzebuje wsparcia, powiadom ośrodek pomocy społecznej w gminie.
- Gdy widzisz osobę zagrożoną wychłodzeniem, na przykład leżącą na mrozie, dzwoń pod 112.
- Osobę bezdomną wymagającą pomocy możesz też zgłosić na Krajowej Mapie Zagrożeń Bezpieczeństwa.
Przez zeszłą zimę na Krajowej Mapie Zagrożeń Bezpieczeństwa pojawiło się 1722 zgłoszenia w kategorii „Osoba bezdomna wymagająca pomocy”. Policja potwierdziła około 32,2 proc. z nich.
Objawy, które powinny zaniepokoić
Wychłodzenie rozwija się czasem powoli, zwłaszcza w nieogrzewanym mieszkaniu. Mogą o nim świadczyć silne dreszcze, zimna i blada skóra, senność, spowolniona mowa, dezorientacja i niezdarne ruchy. Osoba wychłodzona często sama nie zdaje sobie sprawy z zagrożenia. Jeśli zauważysz takie objawy, dzwoń pod 112, a do czasu przyjazdu pomocy przenieś ją w ciepłe miejsce i okryj kocem.
Zadbaj też o siebie
Jeśli mieszkasz sama, umów się z kimś bliskim na codzienny telefon w czasie mrozów. Trzymaj w domu zapas ciepłych ubrań i koców, a przed zimą sprawdź piec lub grzejniki. Krótka rozmowa z sąsiadką może być w mroźny dzień ważniejsza, niż się wydaje.
Źródło: Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji, informacja o zgonach z powodu wychłodzenia organizmu od 1 listopada 2025 r. do 31 marca 2026 r.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments