Bolą stawy i plecy, a badania w normie? Po menopauzie skarży się na to prawie 6 na 10 kobiet

Rano trudno wstać, bolą kolana, ramiona albo plecy, a wyniki badań nie pokazują nic niepokojącego. Wiele kobiet po pięćdziesiątce zna to z własnego doświadczenia i rzadko łączy z menopauzą. Duża analiza badań z 2026 roku pokazuje, że takie dolegliwości są w tym okresie bardzo częste. Autorzy przypominają jednak, by nie zrzucać wszystkiego na hormony.

Skąd te dane

Przegląd systematyczny z metaanalizą opublikowano 13 stycznia 2026 r. w czasopiśmie JBJS Open Access. Autorzy zebrali wyniki 37 badań z 22 regionów świata, obejmujących łącznie ponad 93 tys. kobiet. Około 26,8 tys. było przed menopauzą, 24,3 tys. w okresie okołomenopauzalnym, a 41,9 tys. po menopauzie.

Bóle mięśni i stawów: od 40 do 59 proc.

Bóle mięśni lub stawów zgłaszało:

• 40 proc. kobiet przed menopauzą,
• 57 proc. kobiet w okresie okołomenopauzalnym,
• 59 proc. kobiet po menopauzie.

Podobnie było z bólem pleców. Zgłaszało go 42 proc. kobiet przed menopauzą, 57 proc. w okresie okołomenopauzalnym i 59 proc. po menopauzie. Między kobietami w okresie okołomenopauzalnym a po menopauzie nie było już istotnej różnicy. Dolegliwości pojawiają się więc częściej w okresie przejściowym i później się utrzymują.

Autorzy przeliczyli wyniki także na konkretne osoby. W porównaniu z kobietami przed menopauzą na każde 1000 kobiet w okresie okołomenopauzalnym przypada o około 130 więcej osób z bólami mięśni lub stawów. Po menopauzie to około 148 więcej na 1000 kobiet. To duża różnica, która pokazuje, że nie jesteś z tym problemem sama.

Dlaczego hormony mogą mieć znaczenie

Autorzy piszą, że zmiany związane ze spadkiem estrogenów mogą sprzyjać dolegliwościom mięśni, stawów i kości. Zaznaczają jednak, że związku przyczynowego nie udowodniono. Badania pokazują, że ból częściej pojawia się w tym okresie, ale nie dowodzą, że to menopauza go wywołuje.

W jednym z uwzględnionych badań przyjrzano się barkom. Zapalenie błony maziowej stawu ramiennego występowało u 25,1 proc. kobiet w okresie okołomenopauzalnym i u 6,2 proc. kobiet przed menopauzą.

Menopauza to nie jedyne wyjaśnienie

Najważniejsza rada autorów dotyczy diagnostyki. Menopauzę trzeba brać pod uwagę, ale nie jako ostateczne rozpoznanie. Ocena powinna obejmować sen, uderzenia gorąca, nastrój i to, kiedy zaczął się ból. Trzeba też wykluczyć inne przyczyny, między innymi:

• choroby tarczycy,
• niedobór witaminy D,
• choroby reumatyczne, w tym polimialgię reumatyczną,
• choroby metaboliczne, zakaźne i nowotworowe.

Co może pomóc

Autorzy wymieniają ćwiczenia oporowe, czyli z obciążeniem, oraz ćwiczenia obciążające kości, a także dbanie o zdrowie kości i ocenę ryzyka osteoporozy. Przy niedoborze witaminy D może pomóc jej suplementacja. O ewentualnej terapii menopauzalnej decyduje lekarz indywidualnie.

• Zapisuj, kiedy i gdzie boli, jak długo trwa poranna sztywność i co przynosi ulgę.
• Powiedz lekarzowi o innych objawach menopauzy, nawet jeśli wydają się niezwiązane.
• Zapytaj o badanie poziomu witaminy D i hormonów tarczycy, jeśli nie było robione.

Ruch bywa pierwszą rzeczą, z której rezygnujemy, gdy coś boli. Tymczasem ćwiczenia z obciążeniem, dobrane do możliwości, wymieniane są przez autorów jako jeden ze sposobów dbania o mięśnie i kości. Dobrym startem może być konsultacja z fizjoterapeutą, który pokaże bezpieczne ćwiczenia, na przykład z gumą lub lekkimi ciężarkami. Regularne spacery także obciążają kości w korzystny sposób.

Ograniczenia analizy

Badania bardzo się różniły grupami i sposobem mierzenia bólu. Około 63 proc. uczestniczek pochodziło z Azji Wschodniej, więc wyniki nie muszą w pełni odpowiadać sytuacji Polek. Większość badań była przekrojowa i opierała się na tym, co kobiety same zgłaszały. Autorzy podkreślają potrzebę dalszych badań.

Jeśli ból utrzymuje się dłużej albo się nasila, idź do lekarza rodzinnego. Decyzję o leczeniu, także hormonalnym, podejmuje się razem z lekarzem.

Źródło: Physiotutors, JBJS Open Access

Ilustracja: wygenerowana przez AI