Choroby serca wciąż kojarzą się z mężczyznami po pięćdziesiątce, którzy mają zawał przy pracy albo na działce. Dane z Europy pokazują coś innego. To kobiety częściej umierają z powodu chorób układu krążenia, a przełomem w ich życiu jest menopauza. Wyjaśniamy, skąd ta różnica i jakie trzy badania kardiolodzy radzą robić raz w roku.
45 proc. zgonów kobiet
Według danych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego opublikowanych w European Heart Journal w 2022 roku choroby sercowo-naczyniowe są pierwszą przyczyną zgonów w Europie u obu płci. Odpowiadają za 45 proc. wszystkich zgonów kobiet i 39 proc. zgonów mężczyzn. Na te liczby powoływali się lekarze z Wrocławia, gdy we wrześniu 2022 roku startowała tam druga edycja kampanii „Serce kobiety”, skierowanej do pań po 55. roku życia.
Dr hab. Joanna Jaroch, kierowniczka oddziału kardiologii w Dolnośląskim Szpitalu Specjalistycznym im. T. Marciniaka we Wrocławiu, mówiła wtedy: „Kobiety nie zdają sobie sprawy, że są w grupie ryzyka”. Jej zdaniem wciąż żywy jest stereotyp, że na serce chorują i umierają głównie mężczyźni.
Dlaczego kobiety chorują później
Kobiety zapadają na choroby serca średnio o 10 lat później niż mężczyźni. Powodem są estrogeny, które do menopauzy działają ochronnie. Gdy ich poziom spada, ta tarcza słabnie. Po menopauzie choroby serca i naczyń, zwłaszcza zawał serca i udar mózgu, stają się najczęstszą przyczyną zgonów kobiet w Polsce i w Europie.
Dla wielu z nas to zaskoczenie. Przez lata martwimy się o serce męża czy taty, a o własnym myślimy dopiero wtedy, gdy coś zaczyna dokuczać. Tymczasem czynniki ryzyka miażdżycy, takie jak wysokie ciśnienie czy podwyższony cholesterol, długo niczego nie bolą.
Trzy badania raz w roku
Kardiolodzy biorący udział w kampanii radzą, by kobiety po menopauzie raz w roku sprawdzały:
- ciśnienie tętnicze krwi,
- poziom glukozy we krwi,
- poziom cholesterolu.
Podkreślają, że nieprawidłowości wykryte w porę da się skorygować zmianą stylu życia albo odpowiednim leczeniem. Dlatego tak ważne jest, by zgłosić się do lekarza rodzinnego, zanim pojawią się objawy.
Jak zrobić te badania bez kosztów
Glukozę i lipidogram, czyli cholesterol całkowity, LDL, HDL i trójglicerydy, obejmuje program NFZ „Moje Zdrowie”. Najpierw wypełnia się ankietę w Internetowym Koncie Pacjenta, w aplikacji mojeIKP albo w przychodni, a potem idzie na badania do swojej przychodni POZ. NFZ zachęca też, by ciśnienie mierzyć regularnie, u lekarza rodzinnego albo samodzielnie w domu. Domowy ciśnieniomierz przyda się zresztą całej rodzinie, także mężowi i rodzicom.
Kampania, która miała przekonać kobiety
Kampania „Serce kobiety” była prowadzona przez Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka razem z samorządem Dolnego Śląska, a jej ambasadorką została aktorka Kinga Preis. Miała przekonać panie po 55. roku życia, by poszły do lekarza rodzinnego, zanim cokolwiek zacznie dokuczać. Chodziło o to, by wcześnie wychwycić czynniki ryzyka miażdżycy albo pierwsze objawy chorób układu krążenia. Głównym celem było, jak mówiła dr hab. Jaroch, uświadomienie kobietom po menopauzie, że choroby serca i naczyń mogą stać się główną przyczyną ich śmierci.
Nie odkładaj tego na potem
Menopauza to dobry moment, by potraktować własne serce tak poważnie, jak traktujemy zdrowie bliskich. Jeden poranek w przychodni raz w roku i kilka pomiarów ciśnienia w domu to niewielki wysiłek, a pozwalają wcześnie wychwycić problem. Jeśli masz bóle w klatce piersiowej, duszności, kołatanie serca lub inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments