GIS wycofuje herbatniki Petit Beurre marki Apetilki z powodu akryloamidu

Główny Inspektorat Sanitarny wycofał z obrotu dwie partie herbatników Petit Beurre marki Apetilki, w których stwierdzono wyższy niż dopuszczalny poziom akryloamidu. Producentem jest Eurobrand Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Płochocińskiej 111/114 w Warszawie (03-044).

Decyzję podjęto na podstawie badań laboratoryjnych Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz oceny ryzyka wykonanej przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH. Wycofanie obejmuje partię 10.05.2027.B z datą minimalnej trwałości 10/05/2027 oraz partię 20.05.2027.A z datą 20/05/2027. GIS zaleca, by nie spożywać produktów z tych partii. Producent obniżył już zawartość akryloamidu w nowej produkcji, ale zakwestionowane paczki mogą wciąż znajdować się u konsumentów.

Skąd bierze się akryloamid

Akryloamid to organiczny związek chemiczny o działaniu neurotoksycznym i genotoksycznym. Nie jest dodatkiem, konserwantem ani barwnikiem — powstaje naturalnie w reakcji Maillarda, zachodzącej między aminokwasami (głównie asparaginą) a cukrami redukującymi, gdy żywność poddawana jest obróbce w temperaturze powyżej 120°C. Występuje najczęściej w chipsach i frytkach ziemniaczanych, krakersach, herbatnikach i kruchych ciasteczkach, w pieczywie ze spieczoną skórką oraz w kawie palonej i jej zbożowych zamiennikach.

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zalicza akryloamid do grupy 2A, czyli substancji prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi. Na jego działanie najbardziej wrażliwe są dzieci — przy mniejszej masie ciała łatwiej przekraczają rekomendowane limity.

Jak związek działa na organizm

Akryloamid wchłania się z przewodu pokarmowego i w wątrobie przekształca w glicydamid, reaktywny metabolit wiążący się z białkami i materiałem genetycznym. Regularna ekspozycja prowadzi do uszkodzeń nici DNA i mutacji komórkowych — badania wskazują na korelację z nowotworami nerek, jajników i błony śluzowej macicy. Drugi mechanizm to działanie neurotoksyczne, objawiające się drętwieniem, osłabieniem mięśni i zaburzeniami czucia.

Jednorazowe spożycie wycofanych herbatników nie wywoła ostrego zatrucia. Zagrożenie wynika z kumulacji — stałe dawki z wielu codziennych produktów stopniowo wyczerpują mechanizmy naprawcze komórek i wywołują przewlekły stres oksydacyjny.