Hormony w menopauzie a zawał. Badanie 52 tys. kobiet przez 12 lat uspokaja, ale jest warunek wieku

Hormonalna terapia zastępcza, czyli HTZ, od lat budzi u wielu kobiet obawy, przede wszystkim o serce i zakrzepy. Na kongresie Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (AHA) w listopadzie 2026 roku przedstawiono wyniki dużego badania z Izraela. Objęło ponad 52 tys. kobiet obserwowanych średnio przez 12 lat. Wyjaśniamy, co z niego wynika, a czego jeszcze nie wiadomo.

Kogo badano

Badacze przeanalizowali dane izraelskiej instytucji opieki zdrowotnej Clalit Health Services. Objęli nimi 52 330 kobiet w wieku 45–59 lat, które wcześniej nie chorowały na serce, nie miały zakrzepów ani nowotworu. Połowa z nich zaczęła stosować HTZ, głównie w tabletkach lub plastrach. Druga połowa niedawno była u ginekologa, ale hormonów nie zaczęła i nie brała ich przez cały okres badania.

Obie grupy dobrano tak, żeby były do siebie podobne pod względem wieku, masy ciała (BMI), ciśnienia, cholesterolu, cukrzycy, palenia i sytuacji materialnej. Kobiety obserwowano nawet do 23 lat, średnio przez 12 lat. Badaniem kierował dr Ronen Arbel z Clalit Health Services i Sapir College.

Konkretne liczby

Wyniki obu grup okazały się bardzo zbliżone:

• zawał, udar lub inna choroba serca związana z miażdżycą: 2311 kobiet (4,4 proc.) stosujących HTZ i 2383 kobiety (4,6 proc.) bez HTZ,
• zakrzepy żylne: po 0,33 proc. w obu grupach (174 i 175 kobiet),
• zgon przed 80. rokiem życia: 1,3 proc. w grupie z HTZ i 1,2 proc. bez HTZ.

Wyniki były podobne niezależnie od formy terapii: tabletek, plastrów czy żelu. Dr Arbel podsumował, że dostępne dziś terapie hormonalne stosowane na objawy menopauzy nie wydają się zwiększać ryzyka zawału, udaru, zakrzepów ani przedwczesnej śmierci.

Skąd wziął się strach przed hormonami

Autorzy komunikatu przypominają, że wcześniejsze badania łączyły HTZ ze szkodą dla serca, choć ich wyniki były niejednoznaczne. Duża część tamtych danych dotyczyła jednak starszych preparatów, wyższych dawek i kobiet, które zaczynały terapię wiele lat po menopauzie. W listopadzie 2025 roku amerykańska agencja FDA zdjęła z preparatów HTZ najostrzejsze ostrzeżenia, tzw. czarne ramki, po przeglądzie danych wskazujących, że terapia nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób serca, raka piersi ani demencji.

Dr Stacey E. Rosen z Northwell Health w Nowym Jorku, która nie brała udziału w badaniu, oceniła, że to duże, długoterminowe badanie dokłada się do rosnącej liczby dowodów, że obecne terapie hormonalne mogą nie zwiększać ryzyka chorób serca, udaru ani zakrzepów.

Warunek wieku i inne zastrzeżenia

Badanie dotyczyło kobiet, które zaczynały HTZ w wieku 45–59 lat. Wnioski nie mówią więc wiele o kobietach, które zaczynają terapię później. Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów (ACOG) zaleca rozpoczęcie HTZ w ciągu 10 lat od początku menopauzy i przed 60. rokiem życia.

Są też inne ograniczenia, które podkreślają sami badacze:

• to badanie obserwacyjne, więc nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowego,
• grupy mogły różnić się czymś, czego nie było w dokumentacji, na przykład ruchem, dietą, innymi chorobami czy nasileniem objawów menopauzy,
• kobiety przypisano do grupy według pierwszego rodzaju terapii, bez śledzenia późniejszych zmian,
• to na razie streszczenie kongresowe, które nie przeszło recenzji i nie zostało opublikowane jako pełny artykuł naukowy.

Co z tego wynika dla ciebie

Wyniki przedstawiono na kongresie AHA w Chicago, który odbywa się w dniach 6–9 listopada 2026 roku. Kolejnym krokiem będzie pełna publikacja, w której inni naukowcy sprawdzą metody i dane. Do tego czasu traktujmy te liczby jako dobrą, ale wstępną wiadomość.

Jeśli męczą cię uderzenia gorąca, problemy ze snem czy inne objawy menopauzy, a dotąd odsuwałaś myśl o hormonach z obawy o serce, to badanie daje dobry powód, żeby wrócić do tej rozmowy z ginekologiem. Nie znaczy to, że HTZ jest dla każdej kobiety. O tym, czy terapia jest dla ciebie odpowiednia, w jakiej formie i dawce, decyduje się zawsze z lekarzem, po ocenie twojego zdrowia i historii chorób w rodzinie. Przed wizytą zapisz na kartce swoje objawy, od kiedy trwają i jak bardzo przeszkadzają, a także przyjmowane leki. Łatwiej wtedy o rzeczową rozmowę.

Źródło: American Heart Association, komunikat prasowy z 2 listopada 2026 r. (streszczenie MDP0654, Scientific Sessions 2026).

Ilustracja: wygenerowana przez AI