Od 1 stycznia 2027 roku zmienią się zasady leczenia w sanatoriach finansowanych przez NFZ. Najważniejsza zmiana dla kuracjuszy: zabiegi mają być dobierane do konkretnej osoby i jej choroby, a nie według jednego schematu dla wszystkich. Wyjaśniamy, co to oznacza w praktyce i czego zmiany nie załatwią.
Od projektu do zarządzenia
Latem projekt zarządzenia Prezesa NFZ z 20 lipca 2026 roku trafił do konsultacji. Według Super Biznesu zmiany zostały już przesądzone zarządzeniem nr 99/2026/DSM Prezesa NFZ z 15 września 2026 roku. Mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Wojewódzkie oddziały NFZ muszą do tego czasu dostosować umowy z sanatoriami.
Indywidualny program zamiast tych samych zabiegów dla wszystkich
Dotąd, jak opisywała Gazeta Prawna, model był taki, że kuracjusze dostawali w dużej mierze „te same zabiegi dla wszystkich”. Teraz sanatorium ma przygotować indywidualny program leczenia. Będzie w nim brany pod uwagę:
- wiek pacjenta,
- rozpoznana choroba,
- kierunek leczniczy,
- wskazania i przeciwwskazania do zabiegów.
Dwie osoby z podobnym problemem mogą więc dostać różne zestawy zabiegów, a choroby współistniejące mogą wykluczyć niektóre z nich. Nie należy zakładać, że dostaniesz to samo, co na poprzednim turnusie. Super Biznes podkreśla, że indywidualizacja nie oznacza automatycznie mniejszej liczby zabiegów i że zabiegi nadal zleca lekarz.
Jakie zabiegi przy jakiej chorobie
W projekcie zabiegi z naturalnych surowców leczniczych przypisano do schorzeń w rozbudowanej tabeli. Przykłady opisane przez Gazetę Prawną:
- choroby płuc i laryngologiczne: inhalacje solankowe i ultradźwiękowe, ćwiczenia w basenach z wodą leczniczą,
- ortopedia i reumatologia: okłady borowinowe, galwanoborowina, jonoforeza, kąpiele siarczkowe i solankowe,
- neurologia: ćwiczenia w basenach leczniczych i kąpiele lecznicze,
- kardiologia: suche kąpiele kwasowęglowe, inhalacje okołotężniowe, wybrane kąpiele lecznicze,
- choroby układu pokarmowego: kuracje pitne wodami leczniczymi z odpowiednimi kąpielami.
Wyraźniej rozdzielono też zabiegi dla dzieci i dorosłych. Część procedur będzie wykonywana tylko u pełnoletnich.
Wnioski, kolejki i długość pobytu
Jeśli już czekasz na skierowanie, nie musisz nic robić. Według Gazety Prawnej nie trzeba składać nowych wniosków ani przechodzić dodatkowej kwalifikacji, a zasady kierowania przez NFZ się nie zmieniają. Długość pobytu też zostaje bez zmian: leczenie uzdrowiskowe dorosłych w sanatorium trwa 21 dni, a rehabilitacja uzdrowiskowa 28 dni.
Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, czego zmiana nie da. Nie przewiduje ona skrócenia kolejek ani zwiększenia liczby miejsc. Dorośli kuracjusze nadal częściowo płacą za zakwaterowanie i wyżywienie, a kwota zależy od standardu pokoju i sezonu.
Więcej swobody dla sanatoriów
Zarządzenie zmienia też to, co mogą oferować same placówki. NFZ usuwa ograniczenie, które wiązało świadczenia z kierunkami leczniczymi ustalonymi dla danego uzdrowiska. Sanatorium nie musi też prowadzić wszystkich kierunków dostępnych w swojej miejscowości. Nadal jednak musi spełniać wymagania NFZ dotyczące personelu, wyposażenia i organizacji leczenia. Gazeta Prawna podkreśla, że sanatorium ma teraz większy obowiązek dopasowania terapii do problemu zdrowotnego pacjenta, a nie wyłącznie do rodzaju pobytu, i że nie oznacza to automatycznie gorszych warunków pobytu.
Co z pieniędzmi dla sanatoriów
NFZ likwiduje tak zwany współczynnik korygujący 1,05, który od 2019 roku podnosił część rozliczeń o 5 proc. Miał wspierać jakość i motywować fizjoterapeutów, ale według NFZ nie wypracowano mierników, które pozwalałyby ocenić, czy ten cel osiągnięto. Uwagi do zmian zgłaszały m.in. Naczelna Izba Lekarska i Krajowa Izba Fizjoterapeutów, głównie w sprawie finansów. Super Biznes zaznacza, że dla pacjenta nie oznacza to żadnej nowej dopłaty.
Super Biznes tłumaczy to na przykładzie: jeśli podstawowa wartość świadczenia wynosiła 100 zł, to dzięki współczynnikowi sanatorium rozliczało 105 zł, a po zmianie zostanie 100 zł. Nie oznacza to jednak automatycznego obcięcia całego budżetu placówki o 5 proc., bo przychody zależą też od kontraktu, liczby świadczeń i ich wyceny.
Wybierając się do sanatorium w 2027 roku, zabierz aktualną dokumentację medyczną i listę leków. Lekarz w uzdrowisku łatwiej wtedy dobierze zabiegi do twojego stanu zdrowia.
Jeśli masz wątpliwości, czy zmiany dotyczą twojego skierowania, zapytaj w oddziale wojewódzkim NFZ lub na infolinii funduszu.
Źródło: Gazeta Prawna, Super Biznes.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments