To jeden z pierwszych objawów demencji. Pojawia się w nocy. Zapytaj partnera, czy to robisz

Sen składa się z kilku faz, w tym kluczowej fazy REM, kiedy występują najbardziej intensywne sny. W zdrowym organizmie podczas tej fazy następuje naturalny paraliż mięśni, który zapobiega ruchom ciała mimo aktywności mózgu.

U niektórych osób ten mechanizm zawodzi, co prowadzi do zaburzeń zachowania w fazie REM (RBD). Mięśnie nie zostają zablokowane, a śpiący reaguje ruchami na wydarzenia ze snu.

W praktyce objawia się to rzucaniem się, gestykulowaniem, a nawet gwałtownymi ruchami ciała – nie z powodu „żywych snów”, lecz neurologicznego problemu z kontrolą mięśni podczas snu.

Nocne symptomy, których łatwo nie zauważyć — pierwszy widzi to partner

Objawy RBD występują głównie w nocy i często pozostają niezauważone przez samego zainteresowanego, który nie pamięta tych epizodów.

Do najczęstszych należą:

• rzucanie się przez sen,
• machanie rękami lub kopanie,
• krzyczenie lub mówienie przez sen,
• gwałtowne, nagłe ruchy,
• spadanie z łóżka.

Dla śpiącego mogą przypominać koszmary, ale powtarzające się incydenty wskazują na poważniejszy problem. Rano większość nie pamięta wydarzeń lub kojarzy tylko fragmenty snu – dlatego partner jest pierwszym, który zauważa niepokój.

Dlaczego RBD może być wczesnym sygnałem demencji lub choroby Parkinsona?

Zaburzenia zachowania w fazie REM to nie tylko kłopot ze snem, lecz jeden z wczesnych wskaźników chorób neurodegeneracyjnych, takich jak:

• demencja z ciałami Lewy’ego,
• choroba Parkinsona.

Symptomy te mogą pojawić się nawet kilkanaście lat przed diagnozą, sygnalizując zmiany w mózgu wcześniejsze niż problemy z pamięcią czy ruchami.

Nie oznacza to jednak, że każdy z RBD zachoruje – to ważny sygnał do obserwacji i konsultacji lekarskiej.

Kiedy zgłosić się do lekarza? Nie lekceważ nocnych sygnałów

Żywe sny same w sobie nie są alarmujące. Kluczowe jest ich powtarzanie i nasilenie.

Wizytę u specjalisty zaleca się, gdy:

• zachowania nocne zdarzają się regularnie,
• są gwałtowne lub groźne dla zdrowia (np. upadki),
• partner dostrzega nietypowe reakcje.

Diagnostyka obejmuje konsultację neurologiczną i polisomnografię – badanie monitorujące sen.

Wczesna diagnoza poprawia jakość snu i umożliwia monitorowanie ewentualnych chorób neurologicznych.

Sygnały nocne mogą być bardziej znaczące niż się wydaje

Na pozór błahostki, jak ruchy czy mówienie przez sen, mogą wskazywać na zmiany w układzie nerwowym. Jeśli powtarzają się i zauważa je partner, warto je potraktować poważnie.

Sen bywa pierwszym momentem, gdy organizm wysyła sygnał ostrzegawczy.

Źródło: Pacjenci