Wzrost zachorowań na krztusiec w Polsce w 2024 roku – ponad 32 tysiące przypadków

Powrót krztuśca w Polsce

W 2024 roku w Polsce zanotowano ponad 32 tysiące zachorowań na krztusiec, co stanowi 35-krotny wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim. Specjalistka chorób zakaźnych dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska informuje, że dla lekarzy oznacza to powrót dramatycznych obrazów klinicznych, a dla pacjentów często długotrwałe cierpienie i w skrajnych przypadkach walkę o życie.

Przyczyny ponownego wzrostu zachorowań

Dr Pyziak-Kowalska wskazuje na kilka przyczyn nasilającej się epidemii. Po pierwsze, ochrona po szczepieniu przeciw krztuścowi nie utrzymuje się przez całe życie i osłabia się po kilku-kilkunastu latach, zwłaszcza jeśli nie zostanie podana dawka przypominająca. Po drugie, spadek wyszczepialności dzieci także wpływa na rozprzestrzenianie się choroby. Lekarka podkreśla, że krztusiec jest wysoce zakaźny, a margines bezpieczeństwa jest niewielki.

Wzrost kontaktów społecznych po pandemii COVID-19 – powrót do szkół, spotkań rodzinnych i imprez masowych – sprzyja rozprzestrzenianiu się patogenów, w tym krztuśca, który występuje okresowo falami.

Objawy i przebieg choroby

Do podstawowych objawów krztuśca należą katar, bardzo silny, napadowy kaszel zakończony często głośnym, świszczącym wdechem przypominającym „pianie”, duszność, stany podgorączkowe, ból gardła i wymioty. Kaszel może trwać nawet do 100 dni, co tłumaczy potoczne określenia choroby jako „czarny kaszel” lub „100-dniowy kaszel”.

„Czarny” – ponieważ podczas napadów chorzy mogą sinieć z braku powietrza. „100-dniowy” – ponieważ choroba bywa tak przewlekła, że dzieli doby na odcinki między napadami, odbiera siły i kontrolę nad życiem codziennym – mówi dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska.

Choroba zaczyna się często niepozornie, jak zwykłe przeziębienie z katarem i kichaniem, bez gorączki, kiedy jest jednak najbardziej zakaźna. Jeden chory może zarazić nawet kilkanaście osób.

Powikłania i konsekwencje zdrowotne

Dr Pyziak-Kowalska ostrzega, że siła napadów kaszlu w krztuścu bywa destrukcyjna i może powodować poważne powikłania, takie jak złamane żebra, krwotoki podspojówkowe, siniaki na twarzy i powiekach, nietrzymanie moczu, przepukliny oraz omdlenia. U osób starszych choroba często prowadzi do odwodnienia, wyniszczenia, zapalenia płuc, upadków, a nawet poważnych powikłań neurologicznych.

Opisano także przypadki pękających naczynek w oczach, krwotoków podspojówkowych, wybroczyn na twarzy, a także udarów, krwawień śródczaszkowych i rozwarstwienia tętnic u osób starszych.

Profilaktyka i szczepienia

Najlepszą ochroną przed krztuścem jest szczepienie. Kobiety w ciąży powinny przyjąć szczepionkę między 27. a 36. tygodniem, co pozwala przekazać przeciwciała dziecku. Dzieci muszą być szczepione zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień. Dorośli, zwłaszcza rodzice, dziadkowie i opiekunowie niemowląt, powinni pamiętać o dawkach przypominających co 10 lat.

„Krztusiec wrócił, ponieważ wielu z nas uważa, że szczepienie z przeszłości wciąż nas chroni. Niestety, tak nie jest. To choroba, która przypomina, że szczepienia są odpowiedzialnością za życie innych” – podsumowuje dr Karolina Pyziak-Kowalska.