Tabletka na ciśnienie to dla wielu par po pięćdziesiątce codzienność. Czasem jednak wyjazd, zmęczenie albo zwykłe zapomnienie sprawiają, że dawka zostaje w opakowaniu. Nowa analiza danych ponad 91 tysięcy pacjentów pokazuje, że takie przerwy mają znaczenie: przy zbyt częstym pomijaniu leki nie dawały już istotnej ochrony przed zawałem i udarem.
Ogromna baza danych
Wyniki przedstawiono na kongresie Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego ESC 2026, a prezentowała je Qianqian Yang z University of Oxford. Badacze przeanalizowali indywidualne dane 91 339 uczestników z dziewięciu badań klinicznych. W każdym z nich porównywano leczenie obniżające ciśnienie z placebo albo z mniej intensywnym leczeniem. Pacjentów podzielono na dwie grupy: przyjmujących co najmniej 80 proc. przepisanych dawek i przyjmujących mniej.
Granica 80 procent
- U osób przyjmujących co najmniej 80 proc. dawek ciśnienie skurczowe spadło o 5,2 mmHg w porównaniu z grupą porównawczą.
- U osób przyjmujących mniej spadek wyniósł tylko 3,0 mmHg.
- W grupie regularnie biorącej leki poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych było o 11 proc. mniej.
- W grupie z gorszym przestrzeganiem zaleceń nie stwierdzono istotnego statystycznie spadku.
Do poważnych zdarzeń zaliczono udar, zawał, chorobę niedokrwienną serca i niewydolność serca, która skończyła się pobytem w szpitalu lub śmiercią. W praktyce 80 proc. oznacza, że przy tabletce raz dziennie pominięcie więcej niż około sześciu dawek w miesiącu spycha pacjenta poniżej tej granicy.
Z czasem coraz trudniej pamiętać
W pierwszym roku 88 proc. uczestników przyjmowało co najmniej 80 proc. dawek. Po pięciu latach odsetek ten spadł do 79 proc. Na świecie nadciśnienie ma około 1,4 miliarda dorosłych w wieku 30-79 lat, a mniej więcej połowa pacjentów nie przyjmuje leków tak, jak zalecił lekarz.
Badacze nie podali w omówieniu, jakie konkretnie leki przyjmowali uczestnicy, ani jak dokładnie mierzono regularność ich przyjmowania. Wnioski dotyczą więc leczenia nadciśnienia ogólnie, a nie jednego preparatu.
Na nadciśnienie choruje na świecie około 1,4 miliarda dorosłych w wieku 30-79 lat, więc nawet niewielka poprawa regularności przyjmowania leków może dotyczyć ogromnej liczby osób.
Co radzą eksperci
Autorzy i komentujący wyniki prof. Felix Mahfoud, przewodniczący Komitetu Komunikacji ESC, proponują kilka rozwiązań:
- regularne sprawdzanie przez lekarza, czy pacjent bierze leki,
- prostsze schematy dawkowania,
- łączenie kilku leków w jednej tabletce,
- leki o dłuższym działaniu, przy których pojedyncza pominięta dawka mniej szkodzi,
- otwarte rozmowy, bez oceniania, o tym, co utrudnia regularne branie leków.
Warto zwrócić uwagę na różnicę w ciśnieniu: przy regularnym przyjmowaniu leków spadek ciśnienia skurczowego był prawie dwa razy większy niż przy częstym pomijaniu dawek. To pokazuje, że nawet dobrze dobrany lek nie zadziała w pełni, jeśli połowa tabletek zostaje w opakowaniu.
Domowe sposoby, żeby nie zapominać
Jeśli bierzesz kilka tabletek o różnych porach, zapytaj lekarza, czy da się uprościć leczenie, na przykład zamienić je na jedną tabletkę złożoną. Na co dzień pomaga tygodniowy organizer na leki, przypomnienie w telefonie albo powiązanie tabletki ze stałą czynnością, na przykład poranną herbatą. Jeśli pilnujesz leków męża lub rodziców, organizer pozwala jednym spojrzeniem sprawdzić, czy dawka została wzięta. Nie odstawiaj leków ani nie zmieniaj dawek sama, nawet gdy ciśnienie jest dobre.
W razie problemów z przyjmowaniem leków lub działań niepożądanych skonsultuj się z lekarzem.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments