Czujka czadu ratuje życie. W 160 alarmach z domów nikt nie zginął, a strażacy montują je też za darmo

Zaczął się sezon grzewczy, a z nim rośnie ryzyko zatrucia tlenkiem węgla, czyli czadem. Czad nie ma zapachu ani koloru, więc bez czujki trudno go wyczuć. Dane strażaków ze świętokrzyskiego pokazują, jak bardzo to małe urządzenie może zmienić przebieg zdarzenia. A seniorzy mogą dostać czujkę z montażem za darmo.

Rekordowy rok w świętokrzyskiem

Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach podała na początku sierpnia 2026 r., że od początku roku strażacy w regionie mieli 202 interwencje związane z czadem w budynkach mieszkalnych. Dla porównania w 2024 r. było ich 121, a w 2025 r. 147. Strażacy określili to jako rekordową liczbę zdarzeń.

W tych zdarzeniach 27 osób trafiło do szpitala z objawami zatrucia. W czterech przypadkach pomoc przyszła zbyt późno.

Strażacy przypominają, że czad to zagrożenie przez cały rok. Najbardziej nasila się jednak w sezonie grzewczym, a według ich danych także podczas upałów.

160 alarmów i ani jednej ofiary

Najważniejsza liczba dotyczy czujek. Według KW PSP w Kielcach w 2026 r. aż 160 zgłoszeń wywołały domowe czujki czadu. W tych zdarzeniach osiem osób potrzebowało pomocy medycznej, ale nikt nie zginął.

Widać też, jak szybko przybywa czujek w domach. W 2024 r. czujki zainicjowały 34 interwencje, w 2025 r. już 104.

Darmowy montaż u seniorów

W lutym 2026 r. MSWiA rozpoczęło akcję rozdawania czujek. W ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej kupiono 140 tys. czujek dymu i czadu za około 5 mln zł. Trafiły do Państwowej Straży Pożarnej.

Strażacy montują je bezpłatnie w domach osób najbardziej narażonych na zatrucie dymem lub czadem. Wiceminister spraw wewnętrznych Wiesław Szczepański mówił w Sejmie, że chodzi o seniorów, osoby z niepełnosprawnością i osoby najuboższe. Przy okazji strażacy pokazują domownikom, jak korzystać z urządzenia.

Źródła nie opisują, jak zgłosić się do akcji. Jeśli twoja mama lub sąsiadka mieszka sama i ogrzewa dom piecem, zapytaj w najbliższej komendzie straży pożarnej albo w urzędzie gminy, czy taki montaż prowadzi się w waszej okolicy.

Według wystąpienia wiceministra Szczepańskiego w Sejmie 12 lutego 2026 r. w sezonie grzewczym 2025/2026 odnotowano do tego czasu 64 zgony z powodu zatrucia tlenkiem węgla.

Obowiązek czujek od 2030 roku

Czujki staną się obowiązkowe. Od 1 stycznia 2030 r. będą musiały być w domach i mieszkaniach ogrzewanych paliwem stałym lub innym paliwem, na przykład gazem czy olejem opałowym. W obiektach hotelarskich i w najmie krótkoterminowym obowiązek obowiązuje od czerwca 2026 r. MSWiA apeluje, by nie czekać i montować czujki już teraz.

Jak rozpoznać zatrucie czadem

Czad wypiera tlen z krwi, a pierwsze objawy łatwo pomylić z przeziębieniem lub zmęczeniem. Zwykle są to ból głowy, zawroty głowy, nudności, senność, osłabienie i przyspieszone bicie serca. Charakterystyczne jest to, że objawy pojawiają się u kilku domowników naraz albo mijają po wyjściu na świeże powietrze.

Szczególnie narażone są osoby starsze, które śpią w ogrzewanym piecem pokoju. Senność może sprawić, że nie zdążą zareagować. Dlatego czujka, która obudzi głośnym alarmem, jest tak ważna. Jeśli ktoś z bliskich skarży się na bóle głowy zawsze w tym samym pomieszczeniu, w którym działa piec, nie zwlekaj z przeglądem instalacji.

Jak zadbać o bezpieczeństwo w domu

• Zamontuj czujkę czadu tam, gdzie jest piec, kocioł, piecyk gazowy lub kominek, i w pobliżu sypialni.
• Sprawdzaj regularnie, czy czujka działa, i wymieniaj baterie.
• Gdy czujka alarmuje, otwórz okna, wyjdź z domu i dzwoń pod 112.
• Pamiętaj o przeglądach przewodów kominowych i wentylacyjnych.

Źródło: KW PSP w Kielcach (gov.pl), Infor.pl, stenogram posiedzenia Sejmu z 12 lutego 2026 r.

Ilustracja: wygenerowana przez AI