Brązowa, lekko wypukła zmiana na plecach, dekolcie albo twarzy, chropowata w dotyku, jakby przyklejona do skóry. Wiele kobiet po pięćdziesiątce zauważa u siebie takie „brodawki” i od razu myśli o najgorszym. Najczęściej to brodawki łojotokowe, czyli łagodne zmiany. Wyjaśniamy, jak je rozpoznać i kiedy jednak trzeba pokazać je dermatologowi.
Czym jest brodawka łojotokowa
Dr med. Jolanta Maciejewska, dermatolożka z Bydgoszczy, w odpowiedzi dla portalu mp.pl opisuje ją jako łagodny nowotwór pochodzenia naskórkowego. Według niej większość dorosłych ma co najmniej jedną lub dwie takie zmiany, a niektórzy znacznie więcej. Przyczyna ich powstawania nie jest znana.
Poradnik apteki Gemini, przygotowany przez farmaceutkę Martę Junowicz, dodaje kilka praktycznych informacji:
- brodawki zwykle są wypukłe i chropowate, rzadziej płaskie,
- mają kolor od cielistego do ciemnobrązowego,
- przeważnie mają do 1,5 cm średnicy, choć zdarzają się większe,
- najczęściej pojawiają się po 30. roku życia, głównie na tułowiu i twarzy,
- nie swędzą ani nie bolą, chyba że podrażni je ubranie albo szorstki ręcznik.
Ważna wiadomość: brodawka łojotokowa nie jest wywoływana przez wirusa HPV, więc nie można się nią zarazić. Prawdopodobnie sprzyjają jej słońce, skłonności rodzinne i wiek.
5 sygnałów, że trzeba iść do dermatologa
Według poradnika Gemini wizytę warto przyspieszyć, gdy zmiana:
- krwawi,
- szybko rośnie,
- zmienia kształt lub kolor,
- zaczyna boleć,
- albo gdy nagle pojawia się kilka brodawek jednocześnie.
Ostatni punkt ma swoją nazwę. Nagłe pojawienie się licznych brodawek łojotokowych to objaw Lesera-Trélata. Według poradnika najczęściej wiąże się go z nowotworem jelita grubego lub żołądka, a rzadziej z innymi nowotworami. Bywało, że wysyp zmian poprzedzał wykrycie nowotworu o około dwa lata. To rzadka sytuacja, ale dobry powód, by nie czekać z wizytą.
Jak lekarz odróżnia brodawkę od czegoś groźniejszego
Dr Maciejewska pisze, że większość brodawek łojotokowych nie sprawia lekarzom trudności w rozpoznaniu. Pomaga badanie dermatoskopem, czyli specjalnym powiększającym urządzeniem, w którym widać charakterystyczne dla tych zmian struktury. Badanie jest bezbolesne. Gdy zmianę się usuwa, ostatecznie o jej charakterze rozstrzyga badanie histopatologiczne, czyli ocena pod mikroskopem.
Poradnik Gemini zaleca przegląd skóry u dermatologa raz w roku, zwłaszcza gdy łatwo pojawiają się u Ciebie nowe zmiany albo w rodzinie chorowano na nowotwory.
Czy brodawka może się zezłośliwić
To pytanie zadaje wiele pacjentek. Dr Maciejewska opisuje brodawkę łojotokową jako zmianę łagodną. Problem polega na tym, że gołym okiem nie zawsze łatwo odróżnić ją od innych zmian, dlatego tak ważna jest ocena dermatologa. Jeśli zmiana zachowuje się inaczej niż pozostałe, na przykład zmienia kolor czy zaczyna krwawić, trzeba ją pokazać lekarzowi.
Jak się je usuwa
Brodawki łojotokowe zwykle leżą powierzchownie i można je usunąć w gabinecie. Lekarze stosują:
- wyłyżeczkowanie,
- krioterapię, czyli zamrażanie,
- elektrokoagulację,
- powierzchowne ścięcie zmiany,
- laser.
Nie usuwaj ich sama w domu. Grozi to zakażeniem i blizną, a do tego nie da się wtedy sprawdzić, czym zmiana była naprawdę.
Raz w miesiącu obejrzyj skórę w lustrze, a plecy poproś, by obejrzał mąż, córka albo przyjaciółka. Jeśli zauważysz którykolwiek z sygnałów alarmowych, skonsultuj się z dermatologiem.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments