Co piąty senior bierze leki, które mogą groźnie na siebie działać. Badanie w JAMA wskazuje trzy grupy

Im więcej leków i suplementów leży w szafce, tym większa szansa, że któreś z nich zaczną sobie przeszkadzać. Najnowsze badanie z USA pokazuje, jak częsty to problem. Około 22 proc. starszych osób przyjmowało zestaw leków, który niesie wysokie ryzyko szkodliwej interakcji. Wyjaśniamy, czego dotyczyło badanie i co możesz zrobić u siebie.

Co zbadali naukowcy

Wyniki ogłoszono 24 września 2026 r. w czasopiśmie Journal of the American Medical Association (JAMA). Badaniem kierowała Dima Mazen Qato z Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Naukowcy przeanalizowali dane prawie 5 tys. Amerykanów w wieku od 62 do 85 lat, pochodzące z dwóch edycji ogólnokrajowego badania zdrowia i starzenia się. Porównali lata 2015-2016 z latami 2021-2023.

To dane z USA, gdzie sposób przepisywania leków i rynek suplementów różnią się od polskich. Same interakcje między lekami działają jednak tak samo w każdym kraju.

Co piąty senior z ryzykownym zestawem

W latach 2021-2023 około 22 proc. seniorów przyjmowało leki w takim połączeniu, że groziła im szkodliwa interakcja. To nieco mniej niż kilka lat wcześniej, gdy odsetek wynosił prawie 26 proc.

Jednocześnie rośnie liczba przyjmowanych preparatów:

• pięć lub więcej leków na receptę brało prawie 36 proc. badanych, wobec 31 proc. w latach 2015-2016,
• pięć lub więcej suplementów diety przyjmowało prawie 17 proc., wobec niespełna 13 proc. wcześniej.

Trzy grupy leków, na które trzeba uważać

Najczęściej stosowanymi lekami, które zwiększały ryzyko poważnych interakcji, były:

• leki przeciwdepresyjne,
• statyny, czyli leki obniżające cholesterol,
• leki przeciwzakrzepowe, potocznie nazywane rozrzedzającymi krew.

To leki, które bierze wiele osób po pięćdziesiątce, często przez lata. Same w sobie są potrzebne i pomocne. Problem pojawia się wtedy, gdy łączą się z innymi lekami w niekorzystny sposób.

W artykule przywołano przykład podawany przez Harvard Medical School. Lek na zgagę cymetydyna może nasilać działanie warfaryny, leku przeciwzakrzepowego. To zwiększa ryzyko krwawienia i udaru.

Autorka badania podkreśla: „Te wyniki pokazują potrzebę dalszych starań o bezpieczeństwo leczenia osób starszych”. Jej zdaniem szczególną uwagę trzeba zwrócić na często stosowane połączenia, zwłaszcza z lekami przeciwdepresyjnymi.

Dlaczego suplementy też się liczą

Wiele z nas nie traktuje suplementów jak leków i nie wspomina o nich lekarzowi. Tymczasem badanie pokazało, że coraz więcej starszych osób przyjmuje ich naraz pięć lub więcej. Dlatego w rozmowie z lekarzem lub farmaceutą mów o wszystkim, co przyjmujesz, także o tabletkach z drogerii i ziołach.

Gdzie sprawdzić, co masz przepisane

Pomocne może być Internetowe Konto Pacjenta. Po zalogowaniu widać w nim wystawione recepty i leki wykupione w aptece. Jeśli ktoś z rodziny pomaga ci w sprawach zdrowia, możesz mu udzielić dostępu do konta, żeby wspólnie zrobić listę leków przed wizytą.

Farmaceuta w aptece również może sprawdzić, czy nowy lek pasuje do tego, co już bierzesz. Wystarczy powiedzieć, jakie leki i suplementy przyjmujesz na stałe. Dobrze jest robić zakupy w jednej, stałej aptece, gdzie farmaceuta zna twoje leki.

Zwróć też uwagę na nowe objawy po rozpoczęciu kolejnego leku, takie jak siniaki, zawroty głowy, senność czy kołatanie serca. To dobry powód, żeby skontaktować się z lekarzem i powiedzieć mu o wszystkich przyjmowanych preparatach.

Co możesz zrobić u siebie

• Spisz na jednej kartce wszystkie leki na receptę, leki bez recepty i suplementy, razem z dawkami.
• Zabieraj tę listę na każdą wizytę, także do specjalistów, którzy mogą nie wiedzieć, co przepisał ktoś inny.
• Kupując nowy lek bez recepty, zapytaj farmaceutę, czy nie gryzie się z tym, co już bierzesz.
• Nie odstawiaj samodzielnie leków przepisanych przez lekarza, nawet jeśli obawiasz się interakcji.

Jeśli bierzesz leki od kilku różnych lekarzy, poproś lekarza rodzinnego o przejrzenie całej listy. Decyzję o zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje się z lekarzem.

Źródło: MedicineNet (HealthDay), Journal of the American Medical Association

Ilustracja: wygenerowana przez AI