Kurkuma ma opinię naturalnej i bezpiecznej, a suplementy z nią należą do najchętniej kupowanych. Od kilku lat urzędy w różnych krajach przyglądają się jednak rzadkim przypadkom zapalenia wątroby u osób, które przyjmowały kurkumę w kapsułkach. Dobra wiadomość jest taka, że ostrzeżenia nie dotyczą przyprawy dodawanej do potraw.
Przyprawa a kapsułka
Suplementy robi się z korzenia kurkumy, a chodzi w nich głównie o kurkuminę. Sama kurkumina słabo się wchłania, dlatego producenci dodają piperynę, czyli wyciąg z czarnego pieprzu, albo stosują specjalne formy, które zwiększają jej przyswajalność. Według portalu NutraIngredients urzędy nie widzą problemu z kurkumą w zwykłej diecie. Wątpliwości budzi znacznie wyższa dawka, która trafia do organizmu z silnie przyswajalnych ekstraktów.
Co wydarzyło się we Włoszech
Między końcem 2018 a połową 2019 roku w Toskanii i Lombardii odnotowano około 20 przypadków zapalenia wątroby powiązanych z suplementami z kurkumą. Ministerstwo zdrowia nie znalazło w próbkach zanieczyszczeń ani dodatków, więc uwaga skupiła się na samym ekstrakcie. Od 31 grudnia 2022 roku włoskie etykiety takich suplementów muszą zawierać ostrzeżenie, że nie zaleca się ich przy zaburzeniach pracy wątroby, problemach z drogami żółciowymi lub kamicy żółciowej, w ciąży i podczas karmienia piersią oraz przy długim stosowaniu bez konsultacji z lekarzem.
Francja, Australia, Kanada
- Francja. Do końca sierpnia 2021 roku system nadzoru zebrał ponad 100 zgłoszeń działań niepożądanych, z czego 15 dotyczyło zapalenia wątroby. Agencja ANSES zaleciła, by dzienne spożycie kurkuminy nie przekraczało 153 mg dla osoby ważącej 60 kg.
- Australia. Urząd TGA w sierpniu 2023 roku ostrzegł przed rzadkimi uszkodzeniami wątroby. Opisał 18 zgłoszeń, w tym dwa ciężkie przypadki i jeden zgon. Branża suplementów odpowiadała, że zgłoszenia zebrano przez 21 lat, a w przypadku zgonu chory przyjmował też inny lek.
- Kanada. Health Canada pod koniec 2025 roku znalazła 12 krajowych zgłoszeń uszkodzenia wątroby i nakazała ostrzeżenia na etykietach. Mają wymieniać objawy, przy których należy przerwać przyjmowanie i skonsultować się z lekarzem.
Ostrożność zalecają też urzędy w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Brytyjski komitet doradczy uznał, że uszkodzenie wątroby ma prawdopodobnie charakter osobniczy, czyli zależy od indywidualnej wrażliwości.
Co mówią inne urzędy
Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) uznał, że całkowite spożycie kurkuminy nie powinno przekraczać dopuszczalnej dawki ustalonej przez EFSA, czyli 3 mg na kilogram masy ciała dziennie. Dodał, że przy preparatach o mocno zwiększonej przyswajalności ta granica może być za wysoka. Brytyjski komitet ds. toksykologii w grudniu 2024 roku stwierdził, że duże dawki kurkumy i kurkuminy mogą przekraczać bezpieczne poziomy spożycia, a zwykłe normy mogą nie pasować do preparatów zwiększających wchłanianie. W Stanach Zjednoczonych komitet ekspertów farmakopei USP zaproponował ostrzeżenie na etykiecie, że u osób przyjmujących suplementy z kurkumą lub kurkuminą bardzo rzadko zgłaszano problemy z wątrobą. Korea Południowa w 2026 roku ponownie ocenia bezpieczeństwo ekstraktu z kurkumy.
Jakie objawy powinny zaniepokoić
Kanadyjskie ostrzeżenia wymieniają sygnały, przy których trzeba odstawić suplement i zgłosić się do lekarza:
- zażółcenie białek oczu lub skóry,
- ciemny mocz,
- nudności i wymioty,
- ból brzucha.
Kto powinien szczególnie uważać
Regulatorzy wymieniają przede wszystkim osoby z obecnymi lub przebytymi chorobami wątroby, z chorobami dróg żółciowych i kamicą, a także osoby przyjmujące inne leki, zwłaszcza obciążające wątrobę. Po pięćdziesiątce wiele z nas bierze kilka leków na stałe, dlatego przed kupnem kapsułek z kurkumą warto zapytać lekarza lub farmaceutę, czy nie wejdą w konflikt z resztą. Decyzję o przyjmowaniu suplementu przy chorobach przewlekłych najlepiej podjąć razem z lekarzem.
Trzeba też pamiętać o skali. Takie przypadki są rzadkie, a wiele zgłoszeń miało niepełne dane albo inne możliwe przyczyny. Ryzyko w liczbach bezwzględnych nadal nie jest znane. Kurkuma w zupie, curry czy złotym mleku nie jest tu problemem.
Jeśli przyjmujesz już kapsułki z kurkumą i czujesz się dobrze, nie ma powodu do paniki. Przeczytaj etykietę, sprawdź dawkę i to, czy preparat zawiera piperynę lub inną formę zwiększającą wchłanianie, i przy najbliższej wizycie powiedz o nim lekarzowi.
Źródło: NutraIngredients (przegląd stanowisk urzędów we Włoszech, Francji, Australii, Kanadzie, Niemczech i Wielkiej Brytanii).
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments