Przeanalizowano 66 działań niepożądanych statyn. Tylko 4 miały związek z lekiem

Naukowcy przeanalizowali dane z badań klinicznych obejmujących ponad 120 tys. osób i ustalili, że spośród 66 ocenianych działań niepożądanych statyn tylko 4 rzeczywiście wiązały się z przyjmowaniem tych leków. Chodzi o zmiany w wynikach prób wątrobowych, drobne nieprawidłowości dotyczące wątroby, zmiany w moczu oraz obrzęki tkanek, w tym opuchnięte kostki. Każde z nich wystąpiło u niewielkiego odsetka pacjentów.

Placebo dało niemal identyczne wyniki

W analizowanych badaniach część uczestników dostawała statyny, część placebo, a żaden z nich nie wiedział, co przyjmuje. Taki układ pozwolił oddzielić objawy wywołane lekiem od dolegliwości, które pojawiają się niezależnie od terapii. Liczba zgłoszeń działań niepożądanych w obu grupach okazała się niemal taka sama.

Badacze nie potwierdzili związku statyn z objawami, które figurują w ulotkach i najczęściej budzą obawy pacjentów: problemami z pamięcią, obniżonym nastrojem, zaburzeniami snu, przyrostem masy ciała ani impotencją. Nie odnotowano też wzrostu liczby poważnych chorób wątroby — zapalenia czy niewydolności tego narządu. Odchylenia widoczne w badaniach krwi nie przekładały się zatem na ciężkie powikłania.

Autorzy przypominają jednocześnie, że statyny w rzadkich przypadkach mogą uszkadzać mięśnie. U części osób nieznacznie podnoszą również poziom cukru we krwi, co u niektórych pacjentów przyspiesza rozwój cukrzycy. Oba efekty występują rzadko.

Pacjenci odstawiają leki z powodu obaw

Zdaniem badaczy strach przed skutkami ubocznymi realnie przekłada się na leczenie — jedni w ogóle nie zaczynają terapii, inni przerywają ją w trakcie.

— Trwające zamieszanie i niepokój dotyczące działań niepożądanych powodują, że wiele osób nie chce zaczynać ich stosowania albo je odstawia. To poważny problem — powiedziała prof. Christina Reith, lekarka i badaczka kliniczna z Uniwersytetu Oksfordzkiego.

Reith zastrzega, że wyniki nie podważają tego, co odczuwają pacjenci, lecz wskazują właściwą przyczynę dolegliwości.

— Nie oznacza to, że ludzie niczego nie odczuwają podczas ich stosowania, ale mamy teraz naprawdę dobre dowody, że statyny nie są przyczyną powszechnych problemów — zaznaczyła. — Nasze badanie daje uspokojenie: u większości osób ryzyko działań niepożądanych jest zdecydowanie mniejsze niż korzyści — dodała.

Wezwanie do zmiany treści ulotek

Prof. Sir Rory Collins z British Heart Foundation uważa, że wnioski z przeglądu powinny zmienić sposób informowania pacjentów o tych lekach.

— Skoro wiemy już, że statyny nie powodują większości działań niepożądanych wymienionych w ulotkach, informacje o statynach wymagają szybkiej rewizji, aby pomóc pacjentom i lekarzom podejmować lepiej poinformowane decyzje zdrowotne — tłumaczy.

Statyny należą do najczęściej przepisywanych leków obniżających poziom cholesterolu. O wynikach analizy poinformowała BBC.