Kolagen do picia stał się jednym z najpopularniejszych suplementów urody. Kupujemy go w proszku, saszetkach i shotach, dodajemy do kawy i jogurtu, licząc na gładszą skórę. Dwa poważne przeglądy badań pokazują jednak, że obietnice z reklam warto czytać ostrożnie. Sprawdziłyśmy, co dokładnie ustalili naukowcy i co odpowiada im branża.
23 badania, 1474 osoby i niewygodny wniosek
W 2025 roku w czasopiśmie „The American Journal of Medicine” ukazała się metaanaliza dr. Seung-Kwon Myunga i Yunseo Park z Korei. Autorzy zebrali 23 randomizowane badania kliniczne, w których łącznie wzięło udział 1474 uczestników. Gdy policzyli wszystkie badania razem, wyszło, że kolagen poprawia nawilżenie, elastyczność i zmarszczki.
Potem jednak podzielili badania według tego, kto je finansował. W badaniach, za które nie płaciły firmy farmaceutyczne ani producenci suplementów, korzyści nie było. Pozytywne wyniki pochodziły z badań wspieranych przez przemysł. Gdy autorzy zostawili tylko badania wyższej jakości, istotny wpływ na nawilżenie, elastyczność i zmarszczki również zniknął. Ich wniosek brzmiał, że nie ma dowodów klinicznych, by kolagen w suplementach zapobiegał starzeniu się skóry albo je leczył.
Producenci odpowiadają: to uproszczenie
Branża zareagowała szybko. Przedstawiciel firmy BioCell Technology argumentował, że „kolagen” to szerokie pojęcie obejmujące bardzo różne składniki, więc wrzucanie ich do jednego worka wprowadza w błąd. Dodał, że firmy zlecają badania niezależnym ośrodkom badawczym.
Collagen Stewardship Alliance zarzuciła autorom błędy w klasyfikacji finansowania i w danych, na przykład źle wpisane dawki czy czas trwania kilku badań. Stowarzyszenie producentów żelatyny GROW zwróciło uwagę, że streszczenie pracy mówi o korzyściach przy uwzględnieniu wszystkich badań, a wniosek o ich braku. Według GROW 17 z 23 badań przeprowadzono w Azji, przy niższych dawkach, około 3 g dziennie. GROW przypomina też, że urzędy w Australii, Korei, Kanadzie, Japonii i Brazylii dopuściły pewne oświadczenia o wpływie kolagenu na skórę.
Nowszy przegląd: nawilżenie tak, zmarszczki nie
W 2026 roku w „Journal of Cosmetic Dermatology” ukazała się zaktualizowana metaanaliza badań randomizowanych. Ten zespół doszedł do wniosków pośrodku. Kolagen przyjmowany doustnie poprawiał nawilżenie skóry, a pierwsze efekty pojawiały się już po około 4 tygodniach. Elastyczność i funkcja bariery ochronnej skóry poprawiały się głównie po 12 tygodniach.
Najważniejsze dla nas: autorzy nie znaleźli mocnych dowodów, że kolagen zmniejsza zmarszczki. Nie stwierdzili też, że wyższa dawka daje lepszy efekt. Zwrócili uwagę, że badania bardzo się różnią rodzajem kolagenu i sposobem pomiaru, a większość trwała krótko. Postulują badania trwające co najmniej 24 tygodnie.
Co z tego wynika dla nas
- Jeśli liczysz na mniej zmarszczek, obecne badania tego nie potwierdzają.
- Lepsze nawilżenie i elastyczność skóry są możliwe, ale wyniki zależą od preparatu, a część badań finansowali producenci.
- Więcej proszku nie znaczy lepiej: w przeglądzie z 2026 roku wyższe dawki nie dawały wyraźnie większych korzyści.
- Opakowanie z hasłem „odmładza” to reklama, a nie wynik badania.
Skąd tak różne wnioski
Rozbieżności nie biorą się znikąd. Autorzy przeglądu z 2026 roku przypominają, że wcześniejsze analizy różniły się źródłem kolagenu, wielkością jego cząsteczek, dawkami, czasem trwania i tym, jak mierzono efekty. GROW wskazuje z kolei na inne metaanalizy, m.in. z lat 2021 i 2023, które znalazły korzyści dla skóry. Collagen Stewardship Alliance przekonuje, że badania finansowane przez firmy nie są gorszej jakości, bo większość z nich uzyskała 3–5 punktów na 5 w skali Jadada, używanej do oceny badań klinicznych.
Przegląd z 2026 roku dodaje jeszcze jedną ciekawostkę. Pozorna poprawa gęstości skóry właściwej okazała się według autorów najpewniej błędem statystycznym. Nawet po uwzględnieniu możliwego pomijania małych badań z ujemnym wynikiem wpływ na zmarszczki pozostał nieistotny. Dla nas wniosek jest prosty: na pytanie o zmarszczki nauka odpowiada dziś raczej „nie”, a na pytanie o nawilżenie ostrożnym „może”.
Zanim wydasz kolejne pieniądze na suplement, przeczytaj skład i zastanów się, czego od niego oczekujesz. Jeśli masz choroby przewlekłe albo bierzesz leki, o każdym nowym suplemencie porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments