„Twoja paczka została wstrzymana. Dopłać 1,20 zł.” Taki SMS dostało już wielu z nas, a dla naszych rodziców bywa on pułapką. Z badania Banku Pocztowego z końca 2025 roku wynika, że 46 proc. seniorów zetknęło się z próbą oszustwa w internecie. Pokazujemy najczęstsze triki i to, co zrobić, gdy telefon dzwoni z „banku”.
Skala problemu
Według badania Banku Pocztowego, opisanego przez Super Express, prawie połowa seniorów doświadczyła próby internetowego oszustwa, a mniej więcej co ósma taka próba skończyła się utratą pieniędzy. Oszuści nie ograniczają się do internetu. Jak podaje artykuł w kwartalniku Akademii Policji w Szczytnie, w 2023 roku odnotowano w Polsce ponad 14 tysięcy oszustw metodą „na wnuczka” i „na policjanta”, a zdecydowaną większość ofiar stanowiły osoby po 70. roku życia. Autor przytacza też badania CBOS, według których tylko co czwarta ofiara przestępstwa po 65. roku życia zgłasza je na policję.
Strach przed oszustami jest wśród starszych osób powszechny. Autor artykułu w kwartalniku przytacza badania, według których 61 proc. osób po 65. roku życia boi się, że padnie ofiarą przestępstwa. Opisuje też, że oszuści działają według ustalonych schematów, wśród których poza „wnuczkiem” i „policjantem” jest także metoda „na pracownika ZUS”.
Trik nr 1: dopłata do paczki
Metodę „na dopłatę do paczki” wskazało 17 proc. badanych. Przykładowa wiadomość brzmi: „Twoja paczka została wstrzymana z tytułu braku ulicy na paczce i niedopłaty 1.20 zł”. SMS zawiera link do zapłaty, a strona, na którą prowadzi, podszywa się pod bank ofiary. Kto wpisze tam login i hasło, oddaje oszustom dostęp do konta.
Trik nr 2: telefon od „pracownika banku”
Tak samo często, też w 17 proc. wskazań, pojawiała się metoda „na pracownika banku”. Oszuści potrafią podszyć się pod prawdziwy numer infolinii banku, więc na ekranie wyświetla się znajomy numer. Wysyłają też fałszywe legitymacje pracownicze i oficjalnie wyglądające pisma z logo Policji, NBP lub KNF.
Co zrobić, gdy dzwoni „bank”
- Zapytaj o imię, nazwisko i stanowisko, a potem sama zakończ rozmowę.
- Nie oddzwaniaj na numer, z którego dzwoniono.
- Znajdź oficjalny numer infolinii na stronie banku albo na swojej karcie płatniczej i tam sprawdź, czy coś się dzieje.
- Podejrzane SMS-y przesyłaj w całości na bezpłatny numer 8080, do CERT Polska.
Jeśli już podałaś dane
Liczy się czas. Od razu skontaktuj się z bankiem, żeby zablokować konto, zgłoś sprawę na policję i zastrzeż swój numer PESEL w aplikacji mObywatel. Nie wstydź się. Oszuści działają według dopracowanych schematów i ofiarą może paść każdy.
Zgłaszaj, nawet jeśli się wstydzisz
Według badań CBOS przytaczanych w kwartalniku Akademii Policji tylko co czwarta ofiara przestępstwa po 65. roku życia zgłasza je na policję. Autor zwraca uwagę, że seniorzy często milczą ze wstydu, z obawy przed zemstą albo z braku zaufania do instytucji. Tymczasem zgłoszenie pomaga policji namierzyć oszustów i ostrzec innych. Jeśli mama czy tata dali się nabrać, nie wypominaj im tego, tylko pomóż przejść przez wszystkie kroki.
Porozmawiaj z rodzicami
Najlepszą ochroną jest zwykła rozmowa. Pokaż mamie i tacie przykładowy SMS o paczce, ustalcie zasadę, że przez telefon nikomu nie podaje się haseł ani nie robi przelewów na prośbę dzwoniącego, i umówcie się, że przy każdej dziwnej prośbie najpierw dzwonią do ciebie. Udostępnij ten tekst rodzicom i znajomym.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
Comments