Nieswoiste choroby zapalne jelit w Polsce dotyczą już 100 tys. osób. 70 proc. diagnoz przed 35. rokiem życia

W Polsce z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NZCHJ) żyje co najmniej 100 tys. osób, w większości między 15. a 40. rokiem życia — poinformowała prof. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska podczas konferencji Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia „Spotkanie z Ekspertem”. Kierowniczka Kliniki Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Szpitala MSWiA w Warszawie zwróciła uwagę, jak młodzi są pacjenci trafiający do gastroenterologów.

— Aż 70 proc. z nich w chwili diagnozy jest poniżej 35. roku życia — powiedziała prof. Rydzewska-Wyszkowska.

Do grupy NZCHJ zalicza się przede wszystkim chorobę Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Układ odpornościowy atakuje w nich własne tkanki przewodu pokarmowego, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego jelit, biegunek, bólów brzucha, osłabienia i utraty masy ciała.

Zachorowania rosną także w Chinach

Najwyższą zapadalność od lat notują Stany Zjednoczone i kraje Unii Europejskiej, ale statystyki pną się w górę również w Azji i Ameryce Południowej.

— Chińczycy pod tym względem doganiają Zachód. U nich to też coraz częstszy problem — wskazała ekspertka.

Za wzrost liczby chorych odpowiadają prawdopodobnie zmiana stylu życia, zanieczyszczenia środowiska oraz dieta oparta na produktach wysoko przetworzonych. U osób z predyspozycją genetyczną taki zestaw czynników może uruchomić nieprawidłową reakcję immunologiczną.

Emulgatory i zagęstniki pod lupą badaczy

Naukowcy przyglądają się dodatkom do żywności, które poprawiają konsystencję produktów, wydłużają ich trwałość i zapobiegają rozwarstwianiu składników, a przy okazji mogą zmieniać mikrobiotę jelitową i nasilać stan zapalny. Jednym z nich jest karagen (E407), pozyskiwany z czerwonych wodorostów.

— Karagen jest stosowany jako substancja zastępująca żelatynę w produktach przeznaczonych dla wegan. Jest on także zamiennikiem skrobi i tłuszczów w produktach typu „light”, „high protein” lub „no added sugar” — wyjaśniła prof. Rydzewska-Wyszkowska.

Na konferencji mówiono też o karboksymetylocelulozie (E466), półsyntetycznej pochodnej celulozy pełniącej rolę zagęstnika i stabilizatora, oraz o polisorbacie-80 (E433), gęstej cieczy dodawanej m.in. do lodów. U części osób substancje te działają prozapalnie.

Leki biologiczne i dieta

Pacjenci z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego mają w Polsce dostęp do infliksymabu, wedolizumabu, tofacytynibu, ustekinumabu, filgotynibu, ozanimodu, upadacytynibu i mirikizumabu. W chorobie Leśniowskiego-Crohna stosuje się m.in. infliksymab, adalimumab, wedolizumab i upadacytynib.

Farmakoterapia pozwala uzyskać remisję, jednak zdaniem prof. Rydzewskiej-Wyszkowskiej powinna iść w parze z dietą, zwłaszcza w chorobie Crohna. Zaleca się ograniczenie czerwonego mięsa, alkoholu, nabiału, drożdży, pszenicy, tauryny, dwutlenku tytanu oraz wymienionych emulgatorów. Wskazane są ryby, biały ryż i makaron ryżowy, płatki owsiane, soczewica, groszek, ciecierzyca i fasola, a także awokado, gruszki, brzoskwinie, pomidory, ogórki, marchew, świeży szpinak i cukinia. Jadłospis dobiera się indywidualnie, do fazy choroby i tolerancji pokarmowej.