Nie warzywo, lecz patelnia. Które produkty obciążają wątrobę i kiedy potrzebna jest dieta lekkostrawna

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wśród produktów niewskazanych w diecie lekkostrawnej wymienia cebulę, por, czosnek, kapustę, kalafior, brukselkę i rzodkiewki — nie dlatego, że warzywa te uszkadzają wątrobę, ale ponieważ bywają trudniejsze do strawienia i działają wzdymająco.

Samych warzyw, które „szkodzą wątrobie”, wskazać w zasadzie nie sposób. O wiele większy wpływ na organizm ma to, jak trafiają na talerz i w jakim stopniu zostały przetworzone. Produkt uchodzący za zdrowy potrafi po usmażeniu, opanierowaniu albo polaniu tłustym sosem dostarczyć sporej porcji kalorii, soli i tłuszczu.

Ziemniak gotowany kontra frytka

Ziemniaki ugotowane albo upieczone bez dużej ilości tłuszczu spokojnie mieszczą się w zbilansowanym jadłospisie. Te same ziemniaki w postaci frytek czy chipsów lądują na czarnej liście. Smażenie w głębokim tłuszczu podnosi kaloryczność potrawy, a regularne sięganie po produkty obfitujące w tłuszcze nasycone sprzyja odkładaniu się tłuszczu w wątrobie.

Ta sama zasada dotyczy kalafiora, cukinii i bakłażana podawanych w panierce. Panierka podczas smażenia chłonie tłuszcz, więc lekkie warzywne danie zamienia się w ciężkostrawny posiłek. Wysoka temperatura sprzyja przy tym powstawaniu akrylamidu oraz produktów zaawansowanej glikacji.

Kiepsko wypadają też mocno przetworzone przetwory warzywne — pasty i konserwy w zalewie. Kryją dużo soli, nierzadko również cukier, tłuszcz i inne dodatki. Wątrobie zdecydowanie bardziej służą warzywa gotowane w wodzie lub na parze, duszone bez wcześniejszego obsmażania albo pieczone z odrobiną tłuszczu.

Kiedy lekarz zaleca dietę lekkostrawną

Inaczej rzecz wygląda u osób, które już chorują. NCEŻ wskazuje, że przy przewlekłych chorobach wątroby, gdy doszło do uszkodzenia narządu, wskazana jest dieta lekkostrawna. Jej zadaniem jest ułatwienie trawienia i wchłaniania składników odżywczych przez odpowiedni dobór produktów oraz sposobów przyrządzania potraw.

Stosuje się ją także w części schorzeń żołądka i jelit, w okresie rekonwalescencji po zabiegach, przy niektórych chorobach przebiegających z gorączką, a również wtedy, gdy pacjent źle znosi ciężkostrawne dania. Podstawą pozostaje obróbka: zamiast smażenia — gotowanie, gotowanie na parze, duszenie bez obsmażania i pieczenie. Często dochodzi do tego obieranie warzyw ze skórki, rozdrabnianie albo podawanie ich w formie puree.

Lista ograniczeń nie dla każdego jednakowa

Poza warzywami kapustnymi i cebulowymi ostrożność zalecana jest przy surowym ogórku, papryce ze skórą i grzybach. Niewskazane bywają warzywa konserwowe, marynowane w occie oraz kiszone.

Tolerancja poszczególnych produktów jest jednak sprawą indywidualną, a zakres ograniczeń zależy od rodzaju choroby, jej nasilenia i objawów, jakie zgłasza pacjent.