Zaburzenia snu mogą być wczesnym objawem choroby Alzheimera

Sen a rozwój choroby Alzheimera

Zmiany neurologiczne w chorobie Alzheimera mogą pojawiać się nawet na 15 lat przed pierwszymi problemami z pamięcią. Jednym z wczesnych objawów są zaburzenia snu, które mogą towarzyszyć odkładaniu się toksycznych białek w mózgu, takich jak beta-amyloid i tau.

Dwukierunkowa zależność między snem a mózgiem

Badania wskazują na dwukierunkową relację między snem a procesami chorobowymi w mózgu. Zły sen może być sygnałem rozwijających się zmian neurodegeneracyjnych, zaś przewlekły niedobór snu sprzyja dalszemu rozwojowi choroby Alzheimera. Proces odkładania beta-amyloidu obserwuje się na wiele lat przed pojawieniem się objawów poznawczych.

Rola głębokiego snu wolnofalowego

W czasie głębokiego snu wolnofalowego aktywuje się układ glimfatyczny – sieć kanałów odpowiedzialna za oczyszczanie mózgu. Płyn mózgowo-rdzeniowy usuwa nagromadzone produkty przemiany materii, w tym beta-amyloid. Testy na modelach zwierzęcych wykazały, że brak snu zwiększa poziom amyloidu i przyspiesza jego odkładanie, a pierwsze badania na ludziach potwierdzają, że prawidłowy sen sprzyja oczyszczaniu mózgu z biomarkerów choroby Alzheimera.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Problemy ze snem, takie jak bezsenność czy zmęczenie w ciągu dnia, najczęściej wynikają z czynników takich jak niewłaściwa higiena snu, stres, bezdech senny, depresja lub stosowane leki. Jednakże, gdy zaburzeniom snu towarzyszą postępujące problemy z pamięcią, trudności z orientacją lub spadek sprawności w codziennym funkcjonowaniu, wskazane jest skonsultowanie się ze specjalistą w celu ustalenia diagnozy.

— Dbałość o prawidłowy sen to istotny element profilaktyki zdrowia mózgu, niezależnie od innych czynników ryzyka. Jeśli problemy ze snem mają charakter przewlekły lub towarzyszą im zaburzenia pamięci i nastroju, warto skonsultować się z lekarzem, aby ustalić ich faktyczną przyczynę — mówi Anna Badurska, autorka artykułu.